Loopt het water traag weg of ruik je af en toe een onaangename geur uit het putje? Dan is het tijd om de afvoer schoon te maken. Met een paar eenvoudige, veilige en doeltreffende methoden kun je de leiding weer fris en vrij laten doorstromen. In dit artikel leg ik stap voor stap uit hoe je de afvoer schoonmaakt zonder agressieve middelen, wanneer je beter voor mechanische oplossingen kiest en hoe je geurtjes voorkomt. Ook krijg je een helder onderhoudsplan en herken je snel wanneer het slim is een professional in te schakelen.
Een schone afvoer voorkomt nare geurtjes, zorgt voor een vlotte doorstroming en verlengt de levensduur van je leidingen. Reinigen is niet hetzelfde als ontstoppen. Bij reinigen verwijder je aanslag van zeep, vet en kalk voordat er een prop ontstaat. Ontstoppen is nodig als het water echt stil komt te staan. Wie regelmatig schoonmaakt, hoeft zelden te ontstoppen en voorkomt dure reparaties.
Uit eigen ervaring merk ik dat een maandelijkse routine met heet water en een mild reinigingsmiddel vaak al voldoende is om problemen in keuken en badkamer voor te blijven. Het kost weinig tijd en scheelt veel gedoe achteraf.
In de keuken hechten vet, olie, etensresten en koffiedik zich aan de binnenkant van de leiding. Rijst en pasta zwellen op en blijven haken. Afwasmiddel en vaatwasresten vormen een plakkerige film waarop nieuw vuil makkelijk blijft zitten. Giet vet en olie nooit door de gootsteen maar laat ze afkoelen in een potje en gooi dit bij het restafval.
In de badkamer zijn haren en zeepresten de grootste boosdoeners. Haren klitten samen met zeep tot een stevige prop. In het toilet veroorzaken vochtige doekjes en te veel papier vaak problemen, ook al staat er soms op de verpakking dat ze doorspoelbaar zijn. Beter is om ze altijd in de prullenbak te deponeren.
Wasmiddelresten en pluis kunnen via de afvoer voor aanslag zorgen. Een simpele preventieve stap is geregeld het wasmachinefilter reinigen. Heb je een AEG of vergelijkbaar model, bekijk dan hoe je het wasmachinefilter schoonmaken aanpakt om geurtjes en ophoping in de afvoer te beperken.
Als het water nog wegloopt maar je merkt geur of traag doorstromen, begin dan met een milde reiniging. Dit is beter voor het milieu en vriendelijker voor je leidingen.
Dit is een beproefde combinatie die vet en zeepresten losmaakt. Zo pak je het aan:
Let op je handen en ogen bij het werken rond een borrelend mengsel. Gebruik eventueel handschoenen en zet een raam open.
Voor lichte geurtjes kan een paar eetlepels grof zout met een scheut citroensap helpen om aanslag te schuren en te neutraliseren. Laat enkele minuten inwerken en spoel na met heet water. Dit is vooral nuttig in de keuken, bijvoorbeeld na het koken of bakken.
Een stoomreiniger kan lichte aanslag en vet effectief losmaken. Richt de puntstraal niet direct op kunststof onderdelen zoals een zeefje, maar net eronder zodat je niets beschadigt. Houd een doek klaar voor eventuele spatten. Stoom is een mooie aanvulling op soda en azijn als periodiek onderhoud.
Loopt het water duidelijk traag weg of staat er na het douchen een plas, dan is lichte verstopping waarschijnlijk. Begin met eenvoudige mechanische middelen. Daarmee voorkom je onnodig chemisch geweld.
De plopper werkt alleen goed als je voldoende water en een luchtdichte afsluiting hebt. Dek de overloop van de wasbak af met een natte doek, vul de bak zodat de rubberkop onder water staat en plaats de plopper recht op het putje. Beweeg rustig en krachtig op en neer zodat er druk en tegendruk ontstaat. In mijn ervaring helpt een klein beetje vaseline op de rand van de plopper voor een betere afdichting. Spoel na met heet water. Herhaal indien nodig.
De sifon of zwanenhals onder de wasbak vangt veel vuil op en is eenvoudig te reinigen. Zet een emmer onder de sifon, draai de sluitringen los en haal het onderdeel weg. Verwijder haren en slib, spoel goed schoon met heet water en controleer de rubber ringen. Monteer de sifon handvast terug en draai pas vast als alles recht zit. Te strak aandraaien kan de ringen beschadigen en voor lekkage zorgen.
Een ontstoppingsveer is handig voor verstoppingen die dieper in de leiding zitten. Breng de veer rustig in en draai met beleid zodat je de prop loswerkt zonder de buis te beschadigen. Als je een tuinslang gebruikt, zet dan een matige straal en werk kort in pulsen. Overdrijf niet met kracht om terugslag en spatten te voorkomen. Spoel steeds na met heet water.
Chemische middelen lossen vet en zeepresten snel op, maar ze zijn agressief en kunnen leidingen aantasten. Bovendien belasten ze het milieu. Gebruik ze alleen als laatste optie en nooit samen met andere middelen. Lees de instructies, draag handschoenen en zorg voor ventilatie. Spoel na de aangegeven inwerktijd royaal met water. Merk je bijtende geur of rook, stop dan direct en ventileer goed.
Vet en olie door de gootsteen gieten is vragen om problemen. Ook koffiedik, rijst en pasta blijven graag plakken. Vochtige doekjes horen niet in het toilet. Te vaak en te heet water door een kunststof leiding gieten kan op de lange duur verzwakken, dus gebruik kokend water in porties en niet voortdurend. Meng nooit verschillende reinigers en combineer geen chemische ontstoppers met azijn of soda.
Heb je weinig tijd en wil je snel resultaat, volg dan dit compacte plan:
In de meeste gevallen loopt de afvoer hierna merkbaar beter door en is de geur weg.
Een stinkende afvoer kan ook ontstaan door een droge sifon. Als een putje lang niet is gebruikt, verdampt het water dat als geurstop fungeert. Vul de sifon dan met een glas water en een scheutje azijn en laat een druppeltje afwasmiddel meekomen. Voor de keuken helpt het om na het koken een emmer heet water na te spoelen met een eetlepel soda. Citroenschil kan tijdelijk een frisse geur geven, maar pak altijd ook de oorzaak aan door te reinigen.
Voorkomen is makkelijker dan genezen. Plaats een degelijk zeefje in gootsteen en douche. Verwijder haren na elke douchebeurt. Spoel wekelijks met heet water en maandelijks met soda en azijn. Laat vet afkoelen en gooi het weg in een afsluitbare verpakking. Maak apparaten die op de afvoer zijn aangesloten, zoals de wasmachine, periodiek schoon zodat minder resten in de leiding komen. Zo blijft de afvoer vrij en fris.
Bel een vakman als meerdere afvoeren tegelijk slecht doorlopen, als je borrelende geluiden of terugslag hoort, als het probleem steeds terugkeert of als er water omhoog komt in het toilet bij gebruik van de wasbak. Voor een indicatie van de kosten kun je rekening houden met een uurtarief dat vaak tussen zestig en negentig euro ligt, afhankelijk van regio en moment van de dag. Een eenvoudige verstopping is soms in een half uur verholpen, complexe klussen kunnen enkele uren duren. Houd ook rekening met voorrijkosten en eventueel materiaal.
Als je met een plopper werkt, vergeet dan de overloopopening niet af te dekken voor maximale zuigkracht. Controleer na het terugplaatsen van de sifon altijd even op lekkage door de kraan een minuut te laten lopen en met je hand langs de ringen te voelen. Ruikt het snel weer, bestrijd dan niet alleen de geur maar ook de aanslag met soda en heet water. Klein, consequent onderhoud voorkomt het grote werk later.
Afvoer schoonmaken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met heet water, baking soda en azijn verwijder je de meeste aanslag veilig en effectief. Komt het water traag door, dan helpen een plopper of een schone sifon vaak direct. Blijft het probleem terugkeren of spelen meerdere afvoeren tegelijk op, schakel dan een professional in.
Met een vast onderhoudsritme en slim gebruik van zeefjes, geen vet in de gootsteen en regelmatige spoelbeurten blijft je afvoer fris en doorgankelijk. Zo bespaar je tijd, geld en een hoop ongemak.
Voor een probleemloze afvoer schoonmaken adviseer ik wekelijks na te spoelen met heet water en maandelijks een beurt met baking soda en azijn. In keukens waar veel wordt gekookt kan een extra tussentijdse spoelbeurt nuttig zijn. Zie je water traag wegstromen of ruik je geur, pak dan meteen een grondige schoonmaak mee.
De veiligste manier om je afvoer schoonmaken aan te pakken is een combinatie van heet water, baking soda en schoonmaakazijn. Dit lost vet en zeepresten op zonder je leidingen aan te tasten. Spoel altijd goed na en gebruik handschoenen. Werkt dit onvoldoende, reinig de sifon of gebruik een plopper voordat je aan chemische middelen denkt.
Bij afvoer schoonmaken is kokend water erg effectief, maar gebruik het in porties en niet voortdurend, zeker bij kunststof leidingen. Giet liever een halve waterkoker per keer en spoel na met koud water om thermische schokken te beperken. Bij oudere leidingen of twijfel, kies voor zeer heet in plaats van kokend water en combineer met soda.
Een plopper helpt vaak, maar niet altijd. Succes bij afvoer schoonmaken met de plopper hangt af van een goede afdichting en voldoende water. Dek de overloop af met een natte doek, zet de plopper recht en beweeg krachtig. Zit de prop dieper in de leiding, dan is een ontstoppingsveer of het reinigen van de sifon effectiever.
Schakel hulp in als meerdere afvoeren tegelijk traag zijn, als water terug de wasbak inkomt of als afvoer schoonmaken thuis steeds maar tijdelijk helpt. Ook bij aanhoudende stank ondanks schoonmaken of bij borrelende geluiden is onderzoek nodig. Een vakman kan met camera of veermachine diepere problemen opsporen en definitief verhelpen.