Open je de koelkast en ruik je een vaag luchtje of zie je plakkerige ringetjes op een plank? Je bent niet de enige. Toch hoeft een schone, frisse koelkast geen grote klus te zijn. In dit artikel vertel ik precies hoe vaak je de koelkast het beste schoonmaakt, hoe je het efficiënt aanpakt en welke middelen veilig zijn. Je krijgt een helder schema voor snelle en grondige beurten, plus praktische stappen voor het afvoergaatje, de rubbers, het rooster achterop en de vriezer. Zo blijft je eten langer vers en bespaar je energie.
Een handige vuistregel: wekelijks kort bijhouden, elke 2 tot 3 maanden grondig reinigen en jaarlijks een onderhoudsronde aan de achterkant. In huishoudens waar veel gekookt wordt, kleine kinderen rondlopen of vaak sauzen en restjes worden bewaard, is een maandelijkse grondige beurt slimmer. Een schone koelkast houdt de temperatuur constanter, remt bacteriegroei en voorkomt geurtjes. Bovendien gaat je apparaat zuiniger en stiller werken.
Wekelijks: snelle check en afnemen van vlekken, bedorven producten weg, handgreep en deur schoon. Elke 2–3 maanden: volledige schoonmaak binnenzijde, losse onderdelen, rubbers en afvoergaatje. Jaarlijks: stof verwijderen van het rooster/condensor achterop en een controle van de deurafdichting. De vriezer ontdooien doe je zodra er een dikkere ijslaag is of minimaal 1–2 keer per jaar.
Zet de koelkast uit. Haal plank voor plank leeg en leg bederfelijke producten in een koelbox of tas met koelelementen. Gooi alles weg dat over datum is of zichtbaar lekt. Dit scheelt later schoonmaaktijd.
Neem alle plateaus, lades en bakjes eruit. Was ze in warm water met een drup mild afwasmiddel of een milde allesreiniger. Spoel ze goed af om zeepresten te vermijden en droog ze volledig met een schone theedoek. Glasplaten laat je het liefst op kamertemperatuur opwarmen voor je ze onder warm water houdt om spanningsscheuren te voorkomen.
Werk van boven naar beneden. Gebruik een lauw sopje van afwasmiddel of een oplossing met een eetlepel huishoudsoda op ongeveer vijf liter water. Voor hoekjes en gleuven is een zachte oude tandenborstel ideaal. Bij een hardnekkige vlek helpt een papje van baking soda en water dat je kort laat inwerken.
Trek de deurrubbers voorzichtig open en neem de plooien af met je sopje. Spoel na met schoon water en droog grondig; zo voorkom je schimmelvorming en blijft de afdichting soepel. Vergeet de handgreep en buitenkant niet, daar verzamelen zich de meeste aanrakingen.
Ga met een doek en schoon water nog eenmaal langs alle oppervlakken. Droog daarna alles met een pluisvrije doek. Plaats de planken en lades terug, zet de koelkast aan en wacht tot de temperatuur weer 4 °C bereikt voordat je producten terugzet.
Een laagje water in de groentelade komt vaak door een verstopt afvoergaatje. Prik het kanaaltje voorzichtig door met een satéprikker met een omwikkeld stukje keukenpapier. Gebruik geen metalen voorwerpen. Meer weten? Bekijk onze stap-voor-stap uitleg over afvoergaatje van de koelkast schoonmaken. Een heel verdund druppeltje chloor kan af en toe helpen tegen biofilm, maar doe dit alleen als de fabrikant het toelaat en spoel na.
Bij vrijstaande koelkasten zorgt stof op het rooster voor slechtere warmteafvoer en hoger verbruik. Zet het apparaat veilig van de muur, trek de stekker uit het stopcontact en verwijder stof met een zachte borstel en de stofzuiger op lage stand.
Rijp en ijs werken isolerend en kosten stroom. Een dun laagje schraap je voorzichtig weg met een kunststof schraper. Is de laag dikker, schakel dan uit en zet schalen met warm water in de vriezer om te versnellen. Gebruik nooit een föhn of scherp gereedschap; dat kan de wanden beschadigen.
In mijn ervaring werken milde reinigers het veiligst: lauw water met een beetje afwasmiddel of een lichte soda-oplossing. Vermijd agressieve, bijtende middelen zoals geconcentreerde azijn of chloor op de kunststof binnenkuip en rubbers; die kunnen uitdrogen of verkleuren en laten soms een doordringende geur achter. Ga spaarzaam om met geurmaskerende sprays: beter is echt reinigen en goed drogen. Voor nare luchtjes helpt een open bakje met baking soda of vers koffiedik tijdelijk, maar de echte winst zit in regelmatig schoonmaken en lekvrije bewaardozen.
Stel de koelkast in op 4 °C en controleer met een losse thermometer als je twijfelt. Bewaar rauw vlees onderin zodat het niet kan druppen op andere etenswaar, en gebruik afgesloten bakjes voor restjes en sauzen. Controleer wekelijks TGT/THT-data en wrijf plakkerige potten schoon voordat je ze terugzet. Zo blijft de koelkast langer fris en is de volgende schoonmaak ronduit sneller.
Houd het simpel: elke week kort bijhouden, elke 2–3 maanden grondig reinigen en jaarlijks het stof aan de achterkant verwijderen. Met milde middelen, aandacht voor rubbers en het afvoergaatje blijft je koelkast hygiënisch en energiezuinig. Plan je beurt meteen in je agenda en werk van boven naar beneden. Na één ronde merk je al het verschil in frisheid én gemak.
Kook je vaak of staat de koelkast vol met sauzen en restjes, maak de koelkast dan maandelijks grondig schoon in plaats van elke 2–3 maanden. Houd daarnaast wekelijks een snelle beurt: vlekken weg, bedorven producten eruit en handgreep schoon. Zo voorkom je geurtjes en blijft de grote schoonmaak vlot.
Azijn kan kunststof en rubbers op termijn aantasten en de geur kan blijven hangen. Voor de koelkast kies ik liever lauw water met een beetje afwasmiddel of een lichte soda-oplossing. Wil je toch azijn gebruiken, verdun sterk, test op een onopvallende plek en spoel en droog altijd goed na.
Ruim eerst bedorven etenswaar op en reinig alle oppervlakken met een mild sopje. Droog goed, want vocht houdt geuren vast. Zet een open bakje baking soda of wat vers koffiedik in de koelkast als tijdelijke geurvanger. Blijft de geur? Controleer het afvoergaatje en de deurrubbers en reinig die gericht.
Zet de koelkast uit. Verwijder zichtbare restjes en prik het gaatje voorzichtig door met een satéprikker met keukenpapier erom. Spoel na met een beetje schoon water. Gebruik geen metaal of scherpe voorwerpen. Extra uitleg vind je in onze gids over het afvoergaatje schoonmaken.
Ontdooien zodra de ijslaag dikker is dan een paar millimeter, of minimaal 1–2 keer per jaar. Zet de vriezer uit, haal hem leeg en versnel met schalen warm water. Gebruik geen föhn of messen. Maak na het ontdooien schoon met een mild sopje, spoel, droog en zet pas terug bij juiste temperatuur.