Ruikt je houten snijplank na het snijden van ui of kip nog een beetje of zie je doffe vlekken die niet weg willen? Je bent niet de enige. Een houten snijplank is sterk en vriendelijk voor je messen, maar vraagt wel om de juiste zorg. In dit artikel leg ik stap voor stap uit hoe je een houten snijplank schoonmaakt, geurtjes wegneemt en het hout voedt zodat het jarenlang mooi blijft. Je leest wat je direct na gebruik doet, hoe je diep reinigt met citroen, azijn of baking soda en hoe je correct oliën aanpakt zonder het hout te belasten.
Hout is een natuurproduct en gedraagt zich als levend materiaal. Het kan iets krimpen of uitzetten door vocht en temperatuur, en juist daarom loont het om er zorgvuldig mee om te gaan. Een groot voordeel van hout is dat het zacht is voor je messen en dat de poriën bij het reinigen open gaan staan, waardoor je restjes makkelijker uit groeven spoelt. De tannines in veel houtsoorten helpen bovendien om bacteriën te remmen. Met het juiste onderhoud blijft je plank hygiënisch, vlak en mooi.
Spoel de plank meteen af met warm water en verwijder etensresten met een zachte borstel of de zachte kant van een spons. Heb je rauw vlees, vis of gevogelte gesneden, gebruik dan een klein beetje afwasmiddel en werk aandachtig in de snijgroeven. Laat de plank niet weken in water, want langdurig vocht kan het hout doen kromtrekken en op den duur scheurtjes geven.
Dep en wrijf de plank na het spoelen direct droog met een schone theedoek. Zet de plank vervolgens rechtop om verder te drogen zodat lucht er rondom bij kan. Plaats haar niet tegen een warme bron en laat haar niet plat liggen, zo beperk je spanning in het hout en hou je de kans op vervorming klein.
Voor een grondige opfrisbeurt werkt een combinatie van zuur en zout uitstekend. Bestrijk de plank met citroensap of witte azijn. Bestrooi het oppervlak met grof zeezout en wrijf met een schone doek gelijkmatig over de hele plank. Laat dit tien tot vijftien minuten inwerken zodat geurtjes oplossen en aanslag loskomt. Spoel daarna rijkelijk met warm water en droog de plank meteen zorgvuldig af.
Heb je vooral last van hardnekkige geurtjes of lichte verkleuring, maak dan een pasta van baking soda en warm water. Smeer een dunne laag over de plank, laat dit een paar minuten liggen en wrijf met een zachte borstel schoon. Spoel goed af, want restjes poeder wil je niet in je volgende gerecht. Meer over deze veelzijdige helper lees je bij onze uitleg over baking soda schoonmaken.
Bij vlekken van biet of kurkuma kun je het zuur en de baking soda beurtelings gebruiken. Begin met citroen of azijn om te ontvetten, spoel, en ga daarna kort met een dunne baking soda pasta over de plek. Werk rustig, zonder hard schuren, en herhaal liever twee korte rondes dan één te intensieve behandeling. Altijd eindigen met grondig drogen.
Na contact met rauw vlees is zorgvuldig reinigen belangrijk. Gebruik warm water met een beetje afwasmiddel en besteed extra aandacht aan de groeven. Spoel overvloedig en droog direct. Om kruisbesmetting te voorkomen is het verstandig om aparte planken te gebruiken voor vlees, vis en groente of om kleurcodes aan te houden. Zo houd je je werkvlak overzichtelijk en veilig.
Olie voedt het hout en vormt een dunne barrière tegen vocht en vlekken. Kies voor een smaak en geur neutrale olie zoals witte minerale olie, druivenpitolie of amandelolie als je geen notenallergie hebt. Olijfolie is minder geschikt omdat die kan plakkerig worden en op termijn kan ruiken.
Reinig en droog de plank eerst grondig. Breng dan een kleine hoeveelheid olie aan en wrijf in met een schone, pluisvrije doek tot het oppervlak overal een dunne glans heeft. Laat de olie enkele uren of een nacht intrekken. Veeg overtollige olie weg en herhaal dit totdat de plank geen olie meer opneemt. In mijn keuken merk ik dat een druk gebruikte beuken plank ongeveer eens per maand een beurt nodig heeft, terwijl een serveerplank met minder gebruik toe kan met eens per twee of drie maanden.
De vaatwasser is geen optie voor hout. Hitte, water en reinigingsmiddelen tasten het materiaal aan en vergroten de kans op scheuren. Laat je plank ook nooit in water staan en vermijd agressieve schuurmiddelen. Snij met aandacht en vermijd hakbewegingen met veel kracht, zo voorkom je diepe groeven. Bewaar de plank rechtop op een goed geventileerde plek, uit direct zonlicht en niet naast een warme kookplaat.
Plan elke twee tot vier maanden een grote schoonmaak met citroen of azijn en zout, gevolgd door oliën. Tussendoor volstaan afspoelen, drogen en af en toe een lichte oliebeurt wanneer het oppervlak droog of ruw aanvoelt. Zijn er toch diepe krassen ontstaan, schuur dan alleen als laatste redmiddel met fijn schuurpapier in de richting van de nerf, verwijder stof, reinig opnieuw en breng daarna olie aan.
Ben je bezig met een grondige schoonmaakronde in de keuken, dan helpt een vaste aanpak. Zo pak je ook andere klussen efficiënter aan. Voor hardnekkig ingebrand vuil op pannen vind je hier een praktische gids: aangebrande pan schoonmaken. Werk altijd van schoon naar vuil en sluit af met het werkblad en je snijplanken, dan blijft alles fris en ordelijk.
Uit mijn eigen keukenervaring met eiken en beuken planken leer ik dat consequent drogen het verschil maakt. Planken die ik meteen afdroog en rechtop zet blijven vlak en fris. Laat ik dat een keer na, dan voelt het oppervlak sneller ruw en vraagt de plank eerder om olie. Kleine gewoontes geven het grootste resultaat.
Een houten snijplank schoonmaken is eenvoudig wanneer je vaste stappen volgt. Reinig direct na gebruik, geef je plank periodiek een dieptereiniging met citroen of azijn en zout, en voed het hout regelmatig met een geschikte olie. Bewaar haar rechtop en vermijd langdurig vocht en hitte. Zo blijft je houten snijplank hygiënisch, mooi en klaar voor elke snijklus.
Reinig je houten snijplank na elk gebruik met warm water en indien nodig een beetje afwasmiddel. Geef haar elke twee tot vier maanden een dieptereiniging en oliebeurt. Bij intensief gebruik kun je ongeveer eens per maand oliën of wanneer het hout droog en dof aanvoelt. Zo blijft de plank goed beschermd tegen vocht en vlekken.
Nee, een houten snijplank hoort niet in de vaatwasser. Hitte, overvloedig water en reinigingsmiddelen belasten het hout, waardoor het kan kromtrekken of scheuren. Reinig met warm water, een zachte borstel en een beetje afwasmiddel als dat nodig is. Droog daarna direct en zet de plank rechtop om verder te drogen.
Bestrijk de plank met citroensap of witte azijn, strooi er grof zout over en wrijf zachtjes. Laat dit tien tot vijftien minuten inwerken, spoel en droog goed. Voor extra hardnekkige geurtjes werkt een dunne pasta van baking soda en warm water. Spoel altijd rijkelijk na en droog meteen om vocht in het hout te beperken.
Hout is zacht voor messen en laat zich goed reinigen omdat poriën bij het schoonmaken open gaan staan. Met zorgvuldig afspoelen, direct drogen en periodiek diep reinigen blijft een houten snijplank hygiënisch. Gebruik bij voorkeur aparte planken voor rauw vlees, vis en groente om kruisbesmetting te voorkomen. Zo werk je veilig en schoon in de keuken.
Kies een neutrale olie zoals witte minerale olie, druivenpitolie of amandelolie als je geen notenallergie hebt. Deze trekken goed in en laten geen smaak achter. Vermijd olijfolie, want die kan plakkerig worden en onprettig ruiken. Breng dunne lagen aan, laat intrekken en veeg overtollige olie weg voor een glad, verzorgd resultaat.