Je trekt de kamado dicht na een geslaagde grillsessie en de volgende dag lonkt de bank, niet de borstel. Toch is een paar minuten aandacht het verschil tussen gedoe met temperaturen en een soepel lopende barbecue. In dit artikel laat ik je zien hoe je je kamado snel schoonhoudt na elke sessie en hoe je periodiek een grote beurt geeft. We behandelen de binnenkant, de roosters, de hitte deflector, de margrietschijf en de buitenkant. Met praktische tips uit mijn eigen routine en duidelijke stappen ga je veilig te werk en verleng je de levensduur van je kamado.
Regelmatig schoonmaken is niet alleen een kwestie van hygiëne. Vuil en vet beperken de luchtstroom en maken het lastiger om een stabiele temperatuur te houden. Opgehoopt vet kan bij hogere temperaturen zelfs ontbranden. Door consequent te reinigen smaakt je eten zuiver, blijft de luchtstroom vrij en gaat je toestel merkbaar langer mee. Ik merk in mijn eigen routine dat een schone ketel sneller reageert op kleine aanpassingen aan de schuiven en dat ik minder houtskool verbruik.
Maak na elke sessie kort schoon zodra de kamado is afgekoeld. Plan een grote schoonmaak na meerdere kooksessies, zeker na vetrijke low and slow bereidingen. Gebruik je de kamado een tijd niet, geef hem dan voor opslag een opfrisbeurt. Bij intensief gebruik is een grondige schoonmaak eens in de paar weken een goede richtlijn. Wie vooral op hoge temperatuur direct grilt, kan de grote beurt iets uitstellen, maar houd de luchtwegen en deflector wel in de gaten.
Je hebt weinig nodig om grondig en veilig te werken. Kies voor degelijk gereedschap dat het keramiek en email niet beschadigt.
Als de kamado handwarm is, borstel je de roosters schoon. Dat werkt beter dan op een koude rooster, omdat vastzittende resten dan sneller loslaten. Veeg daarna as en koolgruis uit de bodem via de onderste schuif. Laat het keramiek aan de binnenkant droog. Water trekt in het materiaal en belemmert later de opwarming. Een zachte borstel of doek is voldoende om losse as te verwijderen zonder te schuren.
Voor een grondige beurt neem je even de tijd. Werk rustig en veilig, dan ben je zo klaar en ziet alles er weer fris uit.
Let op de richtlijnen van jouw fabrikant. Sommige modellen adviseren lagere temperaturen. Ik stook bij het schoonbranden nooit hoger dan nodig en zorg voor continue luchtstroom, dan blijft het keramiek ontspannen en voorspelbaar.
Roosters bepalen veel van de smaak en hygiëne. Borstel na elke sessie wanneer het rooster nog lauw is. Voor een grote beurt kun je het rooster laten weken in warm water met een mild middel. Spoel en droog zorgvuldig voordat je het terugplaatst. Wil je stap voor stap uitleg en extra trucs, bekijk dan ook dit overzicht over bbq rooster schoonmaken.
De deflector vangt druipend vet op en wordt daardoor snel donker. Afsteken met een plamuurmes werkt goed voor lichte opbouw. Voor zware vervuiling is schoonbranden in de kamado de snelste route. Leg de steen op de kop, breng rustig op temperatuur en laat tijd zijn werk doen. Na afloop is de laag veranderd in poeder dat je eenvoudig wegveegt. Maak de steen niet nat, dan blijft er vocht in zitten en kan hij bij de volgende sessie moeizaam op temperatuur komen.
De luchtregeling is het hart van je kamado. Vette aanslag remt de beweging en belemmert de luchtstroom. Haal de margrietschijf af en neem hem uit elkaar. Aluminium onderdelen kun je een tijdje in warm water met een beetje afwasmiddel leggen en daarna met een zachte borstel reinigen. Gietijzer reinig je liever snel en droog. Wrijf het na afloop dun in met plantaardige olie, zodat er een beschermlaag ontstaat bij het volgende gebruik. Vergeet ook de onderste schuif niet. Een schone slede voorkomt haperen en lekkende as.
De geglazuurde buitenkant wordt eenvoudig weer netjes met warm water en een mild middel. Gebruik een zachte spons en werk zonder agressieve schuurmiddelen, dan blijft de glans behouden. Droog na met een microvezeldoek. Voor roestvrij stalen onderdelen volstaat een beetje keukenreiniger en een zachte doek. Krassen ontstaan vooral door hard schuren, dus werk met lichte druk en neem de tijd. Laat geen water via de vent of het scharnier naar binnen lopen.
Bij langere stilstand kunnen er vlekken of beestjes ontstaan. Maak de ketel leeg, verwijder losse vervuiling met een stoffer of aszuiger en stook daarna op naar rond 200 graden. Die temperatuur is hoog genoeg om schimmel te verdrijven en geurtjes te neutraliseren. Laat na afkoeling een keer doorluchten en je kunt weer verder.
Te veel as en aangekoekt vet beperken de luchtstroom en geven een onprettige smaak. Reinig de kuip, de deflector en de roosters, schud oude houtskool door zodat gruis verdwijnt en vul aan met grotere brokken. Daarna reageert de kamado weer voorspelbaar en blijft de rook helder.
Grote vetlagen in de ketel en op de deflector kunnen oplaaien als de temperatuur oploopt. Verwijder na vetrijke sessies de opbouw, hou de deflector schoon en breng de kamado geleidelijk op temperatuur. Werk je van low and slow naar een hete pizza, plan dan tussendoor een korte schoonmaak of stook eerst leeg en borstel schoon.
Gebruik binnenin geen water. Het keramiek neemt vocht op en warmt daarna traag en ongelijk op. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen op het glazuur. Kies voor mild en werk met zachte doeken. Neem bij schoonbranden de thermometer uit het deksel. Reinig roosters bij voorkeur terwijl ze nog lauw zijn, dat scheelt kracht en tijd. Heb je meer grondige tips nodig voor de hele barbecue, dan vind je aanvullende uitleg in deze gids over bbq schoonmaken.
Na jaren kamado gebruik heb ik geleerd dat consequent klein onderhoud de beste strategie is. Vlak na het eten even de roosters borstelen en de aslade legen, na een paar kooksessies een kwartiertje dieper schoonmaken en eens in de zoveel tijd een rustige schoonbrand. Het resultaat is een ketel die snel aanwaait, roken zonder bittere bijsmaak en roosters die niet plakken. Bijkomend voordeel is dat je elk onderdeel regelmatig in handen hebt, waardoor je slijtage of loszittend vilt direct ziet en kunt verhelpen.
Je kamado schoonmaken hoeft geen langdurig karwei te zijn. Met een korte nabeurt na elke sessie en een periodieke grote schoonmaak blijft de luchtstroom vrij, voorkom je vetbrand en proef je vooral je ingrediënten. Werk droog aan de binnenkant, wees mild aan de buitenkant en behandel de roosters, deflector en margrietschijf met aandacht. Zo blijft je kamado betrouwbaar, maak je het jezelf makkelijker en geniet je langer van elke grillsessie.
Maak na elke sessie de roosters schoon en verwijder as. Plan een grotere beurt na meerdere kooksessies of wanneer je veel vetrijke low and slow bereidingen hebt gedaan. Gebruik je de kamado minder vaak, geef hem dan in ieder geval voor en na het seizoen een grondige schoonmaak.
Binnenin liever niet. Het keramiek neemt vocht op, waardoor de ketel later traag op temperatuur komt en mogelijk barstjes kan ontwikkelen. Gebruik binnen droge borstels en een aszuiger. Voor de geglazuurde buitenkant werkt warm water met een mild middel en een zachte doek prima.
Schraap lichte opbouw weg met een plamuurmes. Voor zware vervuiling kun je schoonbranden door de kamado rustig op te stoken naar 250 tot 350 graden en die temperatuur drie kwartier vast te houden. Laat daarna afkoelen en veeg de aslaag weg. Maak de steen niet nat.
Leeg de ketel en verwijder losse vervuiling met een stoffer of aszuiger. Stook daarna naar ongeveer 200 graden en laat die temperatuur even staan. Schimmel en geurtjes verdwijnen en je kunt na afkoeling weer veilig grillen. Laat de kamado vervolgens goed doorluchten.
Gebruik een mild schoonmaakmiddel met warm water en een zachte spons voor het glazuur. Voor rvs delen werkt een zachte doek met een milde reiniger. Vermijd agressieve schuurmiddelen en sterke ontvetters die glans kunnen aantasten. Droog na met een microvezeldoek voor een streepvrij resultaat.