Je kent het vast: kratten die terugkomen uit productie of transport lijken schoon, maar bevatten toch vet, eiwit of hardnekkige stickerresten. Zeker in food en pharma wil je geen enkel risico lopen. In dit artikel leg ik helder uit hoe je kratten echt hygiënisch schoon krijgt, waar je op moet letten bij water, temperatuur en chemie, en wanneer uitbesteden aan een krattenwasserij slimmer is. Ook deel ik praktijkervaring en tips om stickers te verwijderen, kruisbesmetting te voorkomen en microbiologische kwaliteit te borgen. Zo werk je veilig, efficiënt en duurzaam.
Kratten zijn retourneerbare dragers die continu door de keten circuleren. Onzichtbare vervuiling kan zo van product naar product reizen en kwaliteit of houdbaarheid aantasten. Een structureel schoonmaakproces voorkomt kruisbesmetting, voldoet aan regelgeving en houdt kratten representatief en langer bruikbaar. Kunststof is hierbij een voordeel: het neemt nauwelijks vocht op, is glad en laat vuil sneller los, mits je de juiste methode hanteert.
Houd schone en vuile stromen strikt gescheiden. Verwijder eerst los vuil en spoel kratten voor met schoon water. Ververs spoelwater regelmatig om hervervuiling te voorkomen en plan per productstroom om mengen te vermijden.
Kies de temperatuur op basis van het vuil. Vetresten reageren goed op hogere temperaturen, terwijl eiwitresten eerst bij lagere temperatuur behandeld worden om stolling te voorkomen. Gebruik geschikte reinigingsmiddelen met voldoende contacttijd en mechanische actie, maar voorkom overdosering.
Spoel residuen volledig af met schoon water. Zorg voor effectieve droging, zodat er geen stilstaand water achterblijft in ribstructuren. Sluit af met een visuele en microbiologische controle wanneer je normering dat vraagt.
Inhouse wassen geeft maximale regie en snelle beschikbaarheid, maar vraagt investering in installatie, energie, onderhoud en professionele chemie. Uitbesteden aan een krattenwasserij levert schaalvoordeel, consistente kwaliteit en vaak certificeringen zoals ISO 22000 en ISO 9001. Een mobiele wasstraat kan een mooie middenweg zijn: wassen op locatie, minder transport en toch professionele resultaten.
Het design van een krat bepaalt reinigbaarheid. Gladde oppervlakken en afgeronde hoeken beperken aanhechting. Voor etiketten werken geïntegreerde etiketdragers of wasbare dragers het best, omdat je dan geen lijmresten hoeft te schrapen. Uit ervaring werkt een warme, alkalische voorbehandeling goed tegen lijm, gevolgd door een grondige spoelstap voor een visueel en microbiologisch schoon resultaat.
Leg een eenvoudig reinigingsplan vast met taken, temperaturen, chemie en frequenties. Controleer steekproefsgewijs op restvuil en micro-organismen. Onderhoud filters en waterzuivering van je installatie consequent, vergelijkbaar met het regelmatig schoonmaken van het filter van een machine (filter van een machine reinigen). Denk aan waterbesparing door filtratie en tijdig verversen en loods spoelwater verantwoord af om verstoppingen te voorkomen. Heb je last van trage afvoer op je locatie, bekijk dan deze gids over afvoer schoonmaken.
Met een slim plan, de juiste temperaturen en consequente controles krijg je kratten betrouwbaar schoon en voorkom je kruisbesmetting. Kies voor inhouse, een mobiele oplossing of een professionele krattenwasserij afhankelijk van volume, normeringen en kosten. Zo combineer je hygiëne, efficiëntie en duurzaamheid zonder concessies aan kwaliteit.
Reinig na elk gebruik bij direct contact met levensmiddelen of farmaproducten. Bij indirect gebruik kan een batchgewijze frequentie volstaan, mits je stromen niet mengt en tussentijds visueel controleert. Werk met een vast schema, noteer temperaturen en chemie, en voer periodiek microbiologische checks uit om je proces te valideren.
Stem de temperatuur af op het type vervuiling. Voor vet werkt een hogere temperatuur goed. Bij eiwitten start je juist lager om stolling te voorkomen en verhoog je daarna indien nodig. Ongeacht de temperatuur is voldoende contacttijd, mechanische actie en een grondige naspoelstap met schoon water essentieel.
Gebruik bij voorkeur etiketdragers zodat lijmresten geen kans krijgen. Zijn er toch resten, week ze voor in warm water met een geschikt alkalisch reinigingsmiddel, verwijder mechanisch zonder het oppervlak te beschadigen en spoel daarna royaal na. Werk altijd stickervrij voordat de krat de hoofdwas en desinfectie ingaat.
Bij hogere volumes, diverse krattypen of strikte normering levert uitbesteden vaak lagere total cost of ownership op. Je profiteert van gecertificeerde processen, constante kwaliteit en schaalvoordelen. Inhouse is interessant bij voorspelbare stromen en behoefte aan maximale flexibiliteit. Een mobiele wasstraat combineert snelheid met professionele resultaten op locatie.
Richt je proces in volgens voedselveiligheidsprincipes en, waar relevant, normen zoals ISO 22000 en ISO 9001. Leg een reinigingsplan vast, meet periodiek met visuele inspecties en microbiologische testen, en borg traceerbaarheid. Documenteer parameters zoals temperatuur, chemie en contacttijd zodat je aantoonbaar voldoet en continu kunt verbeteren.