Je staat in een openbaar toilet en je menstruatiecup moet leeg. Wat is nu de beste en vooral hygiënische manier om hem weer schoon te krijgen zonder gedoe? In dit artikel neem ik je stap voor stap mee. Je leest wat je voor het eerste gebruik doet, hoe je je menstruatiecup schoonmaakt tijdens je menstruatie en hoe je hem daarna steriliseert en bewaart. Tussendoor deel ik praktische tips uit eigen ervaring, plus wat je beter kunt vermijden om geurtjes, vlekken en irritatie te voorkomen. Kortom: alles wat je nodig hebt om je cup fris, veilig en langdurig te gebruiken.
Een menstruatiecup is doorgaans gemaakt van medisch siliconen of TPE en is niet-poreus. Daardoor hecht er minder snel iets aan vast en kun je de cup jarenlang gebruiken, mits je hem consequent schoonmaakt en correct bewaart. Goede hygiëne verkleint de kans op irritatie, geurtjes en infecties, en verlengt de levensduur van je cup. Uit eigen ervaring merk ik dat een vaste routine – kort spoelen bij elke lediging en een grondige schoonmaak aan het einde van je cyclus – het verschil maakt tussen “mwah” en moeiteloos gebruik.
Hier gaat het vaak mis in uitleg: schoonmaken en steriliseren zijn niet exact hetzelfde. Reinigen met water en eventueel een milde, ongeparfumeerde zeep verwijdert bloed en zichtbaar vuil tot een veilig niveau voor dagelijks gebruik. Steriliseren, bijvoorbeeld door uit te koken, reduceert micro-organismen veel verder. Helemaal steriel krijg je het thuis niet zoals in een laboratorium, maar 3 tot 5 minuten koken is een effectieve en praktische manier om je cup grondig te desinfecteren tussen cycli.
Voor de eerste keer is steriliseren essentieel. Zo doe je dat veilig en eenvoudig op het fornuis:
Magnetron-sterilisatie kan ook met een geschikt bakje dat niet luchtdicht afsluit. Laat het water borrelen en houd dan nog 3 tot 5 minuten aan, maar let goed op en voorkom droogkoken. Fabrieksinstructies gaan altijd voor.
Laat de cup niet langer dan 12 uur zitten. Bij een hevige menstruatie is vaker legen logischer. Was eerst je handen, verwijder en leeg de cup in het toilet of de douche. Spoel hem vervolgens met koud water om vlekken te beperken en daarna lauw-warm om resten los te krijgen. Besteed aandacht aan de rand, de luchtgaatjes en het steeltje. Een milde, ongeparfumeerde en olie-vrije zeep kan, maar spoel zeepresten altijd helemaal weg. Zelf vind ik dat water in 90% van de gevallen voldoende is en het materiaal het mooist houdt.
Leeg de cup en veeg hem schoon met toiletpapier of een schone katoenen doek. Als je een klein flesje water bij je hebt, spoel je kort na. Speciale cup-wipes kunnen een uitkomst zijn, mits alcohol- en parfumvrij. Belangrijk: maak thuis de eerstvolgende keer weer grondiger schoon met water. Tijdens kamperen werkt dezelfde aanpak: leeg in een geschikte plek, spoel met schoon water, droog met tissue, en herplaats.
Veel mensen legen en spoelen de cup graag tijdens het douchen. Dat is comfortabel en discreet. Gebruik wel eerst koud of lauwwarm water om vlekken te voorkomen en neem daarna even de tijd om de luchtgaatjes schoon te krijgen.
Aan het einde van je cyclus reinig je de cup grondig met water en laat je hem 3 tot 5 minuten koken. Laat hem daarna goed drogen aan de lucht. Bewaar de cup in een ademend zakje van katoen, niet in plastic of een luchtdichte box. Zo voorkom je muffe geurtjes en behoudt het materiaal zijn kwaliteit. Grote temperatuurwisselingen vermijden is ook verstandig.
Lichte verkleuring hoort bij gebruik en zegt niets over hygiëne. Wil je cosmetisch opfrissen, begin dan met zonlicht: leg de cup een paar uur in indirect zonlicht en laat hem volledig drogen. Een zachte borstel met water werkt vaak al verrassend goed. Sommige mensen gebruiken een beetje baking soda voor oppervlakkige verkleuringen; doe dit spaarzaam, spoel zeer grondig en controleer de richtlijnen van jouw merk. Als vuistregel: hoe milder de methode, hoe beter voor het materiaal.
Geur ontstaat meestal door te lang dragen, zeepresten, onvoldoende drogen of luchtdichte opslag. Mijn reset-routine: extra goed spoelen, de luchtgaatjes doortrekken, vervolgens 3 tot 5 minuten koken en volledig laten drogen. Zonlicht helpt soms ook. Blijft de geur ondanks alles aanwezig, dan is het vaak tijd voor vervanging. Heb je naast geur ook jeuk, afscheiding of irritatie, neem contact op met je huisarts.
Vul de cup met water, leg je hand erover, draai om en knijp voorzichtig. Het water spuit door de gaatjes naar buiten. Werkt dat niet, gebruik een zacht borsteltje of een satéprikker die je vooraf reinigt. De gaatjes vrijhouden voorkomt lekkage en helpt bij het verbreken van het vacuüm bij verwijderen.
Niet opnieuw inbrengen. Spoel hem eerst af, kook hem daarna 3 tot 5 minuten uit en laat volledig drogen. Als je je er niet prettig bij voelt of als het toilet zichtbaar vervuild was, overweeg vervanging.
Maak schoon met toiletpapier of een parfum- en alcoholvrij doekje, verwijder pluisjes zorgvuldig en plaats de cup terug. Thuis haal je de gemiste spoelbeurt in. Eén keer overslaan is geen ramp, zolang je binnen 24 uur weer met water reinigt.
Ja, mits je een geschikt bakje gebruikt dat niet luchtdicht afsluit en voldoende water bevat. Breng het water aan de kook en houd vervolgens nog 3 tot 5 minuten aan. Let op dat het bakje niet droogkookt. Controleer altijd de richtlijnen van jouw merk; sommige fabrikanten geven expliciete instructies voor magnetronsterilisatie.
Gebruik geen agressieve middelen zoals bleek, schuurmiddelen, parfumzeep, oliehoudende reinigers of alcohol. Die kunnen irritatie veroorzaken of het materiaal aantasten, waardoor microbarstjes ontstaan waarin bacteriën zich kunnen ophopen. Wees ook voorzichtig met azijn en waterstofperoxide; alleen als je merk dit toestaat en dan nog spaarzaam, met uitgebreid naspoelen en een nabeurt in kokend water. De vagina is zelfreinigend, dus focus op milde, externe cupverzorging en vermijd interne “reinigingsrituelen”. Meer hierover lees je in dit achtergrondstuk over intieme hygiëne: vagina schoonmaken.
Bij goed onderhoud gaat een cup meerdere jaren mee. Vervang bij scheurtjes, plakkerigheid, krijtige aanslag, hardnekkige geur of als de cup zichtbaar uitdunt. Draag hem niet langer dan 12 uur aaneengesloten en steriliseer aan het begin of einde van je cyclus. Mijn ervaring: consequent drogen en in een ademend zakje bewaren is dé truc tegen geurtjes op de lange termijn. Wil je meer lezen over het reinigen van vergelijkbare siliconen producten, kijk dan eens naar deze praktische handleiding: satisfyer schoonmaken.
Koken 3–5 minuten, drogen, opslag in ademend zakje.
Leeg elke 8–12 uur, spoel koud en dan lauw, reinig luchtgaatjes, voorkom zeepresten.
Grondig reinigen, 3–5 minuten koken, volledig drogen, ademend bewaren, niet luchtdicht.
Ik merkte dat “eerst koud, dan lauw” echt helpt tegen verkleuring, en dat ik met een vaste routine nauwelijks nog met vlekken of geurtjes te maken heb. Als ik een keer onderweg alleen kon afvegen en pas later kon spoelen, compenseer ik thuis met een extra zorgvuldige beurt. Die flexibiliteit maakt de cup juist zo fijn in gebruik.
Je menstruatiecup schoonmaken is geen ingewikkelde klus wanneer je een vaste, milde routine hebt: spoelen met water bij elke lediging, luchtgaatjes vrijhouden, en aan het einde van je cyclus kort uitkoken en ademend bewaren. Vermijd agressieve middelen, droog goed en vervang bij schade of aanhoudende geur. Met deze aanpak blijft je cup veilig, fris en jarenlang prettig in gebruik.
Leeg en spoel de cup elke 8 tot 12 uur, afhankelijk van je flow. Spoel eerst met koud water om vlekken te beperken en daarna lauw om resten te verwijderen. Een milde, ongeparfumeerde zeep mag, maar zorg dat er geen zeepresten achterblijven. Zo blijft je menstruatiecup schoonmaken eenvoudig en comfortabel.
Voor het eerste gebruik en na elke cyclus is 3 tot 5 minuten uitkoken aanbevolen. Tijdens je menstruatie is grondig spoelen meestal voldoende. Je menstruatiecup schoonmaken met water houdt hem veilig voor dagelijks gebruik, terwijl uitkoken tussen cycli voor extra desinfectie zorgt.
Geurtjes komen vaak door te lang dragen, zeepresten of luchtdicht bewaren. Probeer een reset: grondig spoelen, luchtgaatjes reinigen, 3 tot 5 minuten uitkoken en volledig laten drogen. Zonlicht kan helpen. Blijft de geur, dan kan vervangen de beste optie zijn. Consistente routine maakt je menstruatiecup schoonmaken effectiever.
Vermijd agressieve of geparfumeerde producten, oliehoudende reinigers, alcohol en bleek. Ze kunnen het materiaal aantasten en irritatie veroorzaken. Gebruik water en eventueel een milde, ongeparfumeerde, olie-vrije zeep. Wees terughoudend met azijn of waterstofperoxide en volg altijd de richtlijnen van de fabrikant.
Vul de cup met water, dek af met je hand, draai om en knijp: het water schiet door de gaatjes naar buiten. Werkt dat niet, gebruik een zachte borstel of een schone satéprikker. Daarna nogmaals spoelen. Door dit bij je menstruatiecup schoonmaken te betrekken, voorkom je lekkage en verwijder je vacuüm makkelijker.