Je hebt net lekker doorgewerkt met acrylverf en kijkt naar een kwast die plakkerig is en zijn model heeft verloren. Hoe krijg je hem weer als nieuw zonder gedoe en zonder de haren te beschadigen? In dit artikel leg ik precies uit wat je nodig hebt, welke stappen écht werken en hoe je veelgemaakte fouten voorkomt. Je krijgt bovendien tips voor tussendoor bewaren, het redden van verharde kwasten en het verantwoord afvoeren van spoelwater. Vriendelijk, praktisch en gebaseerd op ervaring in atelier en op de klus.
Met een paar eenvoudige spullen maak je jouw kwast snel en veilig schoon. Kies voor producten die mild zijn voor de haren en efficiënt voor acrylresten. Dit heb je nodig:
Wil je breder oriënteren op onderhoud van kwasten, dan vind je extra tips op kwasten schoonmaken.
Werk je met kunstenaarsacryl op doek, dan werkt het principe hetzelfde. Spoel nooit te heet en voorkom dat er verf in het busje kruipt. Voor hardnekkige randjes gebruik ik een beetje penseelreiniger of alcohol op een doekje, alleen op de punten en kortstondig. Spoel daarna weer met water en zeep zodat de haren niet uitdrogen. Natuurlijke haren vragen extra mildheid, synthetische haren verdragen net iets meer, maar blijven langer mooi met zachte zeep.
Soms wil je na een pauze direct verder. Wikkel de kwast strak in plastic of aluminiumfolie zodat er geen lucht bij kan, druk de lucht eruit en vorm de haren netjes. Voor een langere pauze van enkele uren leg je de ingepakte kwast koel weg. De koelkast kan, mits goed verpakt, maar laat geen condens in het busje trekken. Bewaarmethoden met water zijn alleen voor korte pauzes geschikt omdat langdurig weken lijm en haren aantast.
Wanneer acryl is uitgehard lijkt een kwast verloren, maar vaak is er nog wat te redden. Laat de haren eerst weken in lauwwarm water met een scheut penseelzeep. Masseer en kam voorzichtig los. Lukt het niet, gebruik dan een beetje penseelreiniger of isopropylalcohol op een doekje, met korte contacttijd en meteen naspoelen met water en zeep. Aceton kan synthetische haren uitdrogen en vervormen, dus dat is echt een laatste redmiddel. In mijn atelier heb ik zo al vaak een schijnbaar verloren platte kwast weer bruikbaar gekregen, zij het soms alleen voor gronderen.
Acrylverf is watergedragen en vraagt water en zeep. Voor olie, lak of beits gebruik je een geschikt oplosmiddel en een ander protocol. Meng de routines niet en gebruik aparte potjes. Wil je precies weten hoe je een kwast met oplosmiddelverf aanpakt, kijk dan bij kwast met olie schoonmaken. Zo houd je zowel je gereedschap als je werkplek in topconditie.
Te heet water gebruiken. Heet water verzwakt lijm in het busje en vervormt synthetische vezels. Lauwwarm is ruim voldoende.
In water laten staan. Een kwast rechtop in water laten weken duwt verf en vocht het busje in. Dit veroorzaakt losse haren en roest. Altijd hangend of plat drogen.
Hard wringen of trekken. Kracht lost geen verf op maar beschadigt de punt. Werk met knijpbewegingen en kam voorzichtig.
Onvoldoende naspoelen. Zeepresten laten de haren stug aanvoelen. Spoel tot het water helder is en dep daarna droog.
Te lang wachten met reinigen. Acryl droogt snel. Maak de kwast direct schoon zodra je stopt. Dat scheelt veel werk en behoudt de vorm.
Giet spoelwater met veel verfresten niet in de gootsteen. Laat het bezinken, giet het heldere deel af en vang de slurrie op met papier of kattenbakvulling zodat het kan uitharden. Dikke resten lever je in bij de milieustraat. Ventileer tijdens het werken, draag handschoenen als je gevoelige huid hebt en gebruik oplosmiddelen alleen waar nodig en kortstondig.
Bewaar schone, droge kwasten in de originele huls of in een kokertje zodat de haren niet vervormen. Hang ze bij voorkeur aan het handvat of leg ze plat in een opbergdoos op een stofvrije plek. Als je regelmatig schildert, geef elke kwast een vaste plek en label ze per verfsoort. Dat voorkomt kruisbesmetting en verlengt de levensduur merkbaar.
Acrylverf kwast schoonmaken is eenvoudig wanneer je snel handelt, mild reinigt en zorgvuldig droogt. Met lauwwarm water, penseelzeep en een rustige techniek blijven de haren soepel en in model. Voor lastige gevallen kun je kort een reiniger gebruiken en meteen naspoelen. Vermijd heet water, wringen en langdurig weken. Zo blijft je kwast betrouwbaar inzetbaar voor de volgende laag of het volgende project.
Voor acrylverf werken penseelzeep en groene zeep uitstekend. Penseelzeep is ontwikkeld voor verf en conditioneert de haren, groene zeep ontvet mild en is zuinig in gebruik. Breng de zeep in met zachte knijpbewegingen, laat kort inwerken en spoel daarna met lauwwarm water tot het spoelwater helder blijft.
Week de haren in lauwwarm water met penseelzeep en masseer de aangekoekte randjes los. Gebruik een penseelkam om voorzichtig te ontrafelen. Helpt dat niet, neem dan kort een beetje penseelreiniger of alcohol op een doekje en spoel direct na met water en zeep. Aceton kan de haren uitdrogen en is alleen een laatste redmiddel.
Het kan, maar het is niet ideaal. Aceton lost hardnekkige resten op, droogt haren uit en kan synthetische vezels vervormen. Gebruik daarom eerst water met penseelzeep of een milde penseelreiniger. Als aceton de enige optie is, beperk de contacttijd en spoel daarna grondig met water en zeep om schade te beperken.
Voor een pauze wikkel je de kwast strak in plastic of folie zodat er geen lucht bij kan. Vorm de haren netjes en leg koel weg. Voor enkele uren werkt dit prima. Laat de kwast niet in water staan en houd de contacttijd zo kort mogelijk om loslaten van lijm en vervorming van de haren te voorkomen.
Liever niet wanneer er veel verfresten in zitten. Laat het bezinken, giet het heldere water apart af en vang de slurrie op met papier of kattenbakvulling zodat het kan uitharden. Vaste resten kun je gescheiden afvoeren volgens de lokale richtlijnen. Zo voorkom je verstoppingen en onnodige belasting van het milieu.