Je kent het vast: na een paar ritten begint er een muffe lucht in de badkamer of keuken van je camper te hangen. Grote kans dat de afvaltank of leidingen een laagje aanslag en biofilm hebben opgebouwd. In dit artikel laat ik je zien hoe je de afvaltank van je camper grondig en veilig schoonmaakt, welke middelen werken, hoe je geurtjes voorkomt en hoe vaak je onderhoud doet. Je krijgt een duidelijk stappenplan, praktijkdoseringen en een paar tips uit eigen ervaring, zodat je zonder nare geuren en met vertrouwen op pad gaat.
De afvaltank, ook wel grijswatertank, vangt water op van gootsteen, douche en soms de wastafel. In dat water zitten vet, zeepresten, etensdeeltjes en kalk. Samen vormen die een biofilm op wanden en in leidingen. Bij warm weer of stilstand gaat dat ruiken. Reinig de afvaltank daarom grondig aan het begin van het seizoen en nog eens halverwege. Rijd je veel of douche je vaak in de camper, plan dan een extra beurt. Tussendoor helpt regelmatig volledig legen en naspoelen met schoon water om geurtjes te beperken.
Parkeer bij een officiële loosplaats. Open alle kranen kort om restwater uit leidingen in de afvaltank te laten lopen. Laat de afvaltank daarna helemaal leeglopen. Staat je camper niet waterpas, verzet hem even zodat ook het laatste laagje eruit kan. Heb je een serviceluik of grote dop op de tank, controleer dan visueel of er nog bezinksel ligt.
Gebruik één middel per schoonmaakbeurt en meng nooit verschillende chemische producten. Dit werkt goed in de afvaltank:
Citroenzuur: ongeveer 500 gram op 50 liter water. Goed tegen kalk en zeepsteen.
Schoonmaakazijn: circa 0,5 liter op 50 liter water. Mild ontkalkend, helpt tegen geur.
Gebitsreinigingstabletten (bijv. Steradent): 1 buisje per 30 liter water; voor 60 liter twee buisjes. Werkt mild en pakt biofilm aan.
Speciale tankreinigers: volg het etiket; handig omdat ze voor leidingen én tanks zijn geformuleerd.
Dunne bleek (chloor): alleen als desinfectie gewenst is, bijvoorbeeld na een lange stilstand. Dosering: 1 eierdopje dunne bleek (zonder geur- of verdikkingsmiddelen) op 50 liter water. Laat minimaal 20 minuten inwerken. Meng nooit met andere middelen.
Vermijd schuimende afwasmiddelen; die geven veel schuim en leveren weinig extra resultaat. Als je een tablet gebruikt, kies dan bij voorkeur een niet-schuimende variant (zoals voor de vaatwasser) en spoel extra goed na.
Vul de afvaltank met een laag schoon water (10–20 liter) en voeg het gekozen middel toe. Vul daarna aan met water tot de tank voor circa de helft tot driekwart gevuld is. Laat nu alle kranen even lopen zodat het middel ook de sifons en afvoerleidingen bereikt. Een korte rit van 10–20 minuten helpt het mengsel te laten klotsen zodat de wanden mechanisch worden meegeholpen.
Laat het middel inwerken. Afhankelijk van het product varieert dat van 20 minuten (bleek/desinfectie) tot enkele uren of een nacht (citroenzuur of tabletten). Rij eventueel nog een klein rondje, zodat hoekjes en vlakken ook geraakt worden. Loos vervolgens uitsluitend bij een officiële loosput. Nooit in de berm of op straat; dat is slecht voor natuur en kan boetes opleveren.
Spoel de afvaltank na door de schoonwatertank enkele minuten via alle kranen te laten lopen, zodat leidingen en sifons het middel uitdrijven. Vul de afvaltank nog eens deels met schoon water, rijd een kort stukje en lozen maar. Herhaal tot het spoelwater helder is en neutraal ruikt. Ruik tenslotte bij de afvoeropeningen: als de geur fris is, ben je klaar.
Er is geen heilige graal; kies wat bij jouw situatie past. Citroenzuur is mijn favoriet tegen kalkaanslag en zeepsteen, zeker na kamperen in gebieden met hard water. Schoonmaakazijn is een laagdrempelige alleskunner die geur snel vermindert. Gebitsreinigingstabletten zijn handig onderweg: makkelijk te doseren en mild voor rubbers. Speciale tankreinigers werken effectief en kleuren het water soms zodat je kunt zien of het middel al door de leidingen loopt. Bleek gebruik ik spaarzaam en uitsluitend als desinfectie, bijvoorbeeld na winterstalling of bij hardnekkige geur. En nogmaals: nooit middelen combineren; azijn en chloor samen vormen gevaarlijke dampen.
De grootste fout is spoelen met veel schuimende zeep. Dat maskeert geur, maar hecht juist vuil aan de wanden. Gebruik liever een ontkalkend middel en spoel royaal met schoon water. Een andere valkuil is te kort laten inwerken; neem echt de tijd. Vergeet de ventilatie van de tank niet: een verstopt ontluchtingsslangetje kan geur via de afvoeren omhoog duwen. Tot slot: dump nooit buiten een loospunt. Het lijkt onschuldig, maar reinigingsmiddelen en grijs water horen niet in de natuur.
Met klein onderhoud voorkom je groot werk. Zet een fijn zeefje in de gootsteen om etensresten tegen te houden. Spoel na het douchen kort na met heet water zodat zeepresten minder hechten. Leg een vast ritme vast: na elke trip leeg je de afvaltank en spoel je kort na. Merk je toch lichte geur, doe dan een snelle azijn- of citroenzuurbeurt met korte inwerktijd. Heb je last van afvoerluchtjes in huis, dan helpen dezelfde principes; lees meer over afvoerhygiëne in onze gids over afvoer schoonmaken en deze uitleg over soda en azijn.
Wil je het hele watersysteem meenemen, dan kun je in de schoonwatertank een passende reiniger doseren, via alle kranen in leidingen laten komen en vervolgens via de afvoer in de afvaltank laten lopen. Laat de afvaltank dan nog minstens een uur inwerken voordat je hem loost. Spoel daarna zowel schoonwater- als afvaltank goed na. Gebruik je chloor voor desinfectie, laat de boiler dan uit en gebruik tijdens die ronde geen warm water; aluminium boilers houden niet van chlooroplossingen.
Voor winterstalling: reinig, lozen, nogmaals naspoelen en de afvaltank volledig leeg achterlaten. Kan de tank open, droog dan de binnenzijde met een schone doek om biofilm minder kans te geven. In het voorjaar start je met een korte reinigingsbeurt en een royale spoeling. Ruik en kijk: helder water en neutrale geur betekenen dat je klaar bent voor vertrek.
In mijn eigen buscamper bleek de aanhouder te winnen: een nachtje laten staan met citroenzuur (500 g op ongeveer 50 liter) en de volgende ochtend een kwartiertje rijden gaf beter resultaat dan haastig spoelen. Daarna nog twee keer naspoelen en de geur was weg. Een simpel zeefje in de gootsteen en matig gebruik van shampoo in de douche scheelde vervolgens enorm in onderhoud.
Werkt een standaardbeurt niet, controleer het ontluchtingsslangetje van de afvaltank op knikken of verstopping. Herhaal daarna de reiniging met een andere methode (bijvoorbeeld tabletten in plaats van azijn) en verleng de inwerktijd.
Vaak is de camperstand de boosdoener. Rij een halve meter naar voren of achteren of plaats een oprijblok onder één wiel zodat de aftap het laagste punt is. Controleer of de aftapkraan volledig opent.
Gebruik geen pure zuren of te hoge concentraties. Houd je aan de doseringen en spoel altijd met ruim schoon water na. Dat is beter voor rubbers, pomp en kranen, en je verlengt de levensduur van het systeem.
De afvaltank van je camper schoonmaken is geen groot karwei als je het gestructureerd aanpakt: volledig leegmaken, één passend middel kiezen, laten klotsen en inwerken, veilig lozen en royaal naspoelen. Met citroenzuur, azijn, gebitsreinigingstabletten of een speciale tankreiniger pak je geur, biofilm en kalk effectief aan. Houd daarna een eenvoudig onderhoudsritme aan en je rijdt voortaan geurvrij en zorgeloos rond.
Plan minimaal twee grondige beurten per jaar: één bij de start van het seizoen en één halverwege. Douche of kook je veel in de camper, voeg een extra schoonmaakbeurt toe. Tussendoor helpt volledig legen en kort naspoelen om geur te voorkomen. Merk je toch geur, doe dan een snelle beurt met citroenzuur of azijn.
Citroenzuur (ongeveer 500 g op 50 L), schoonmaakazijn (0,5 L op 50 L), gebitsreinigingstabletten (1 buisje per 30 L) en speciale tankreinigers werken goed. Voor desinfectie kun je 1 eierdopje dunne bleek op 50 L gebruiken, maar meng nooit middelen en spoel altijd royaal na. Vermijd schuimende afwasmiddelen.
Ja, maar uitsluitend verdund en voor desinfectie na bijvoorbeeld winterstalling. Gebruik 1 eierdopje dunne bleek op 50 liter water en laat minimaal 20 minuten werken. Meng nooit met azijn of andere middelen en loz uitsluitend bij een officiële loosplaats. Spoel daarna royaal met schoon water.
Gebruik een gootsteenzeefje, spoel na het douchen heet na, leeg de afvaltank regelmatig en laat geen water langdurig staan. Controleer of de ontluchting van de tank vrij is. Een korte rit met wat schoon water in de tank helpt geurtjes los te klotsen. Beperk zeepgebruik; zeepresten vormen juist een plakkerige laag.
Ja. Doseer een geschikt middel in de schoonwatertank, pomp via alle kranen door naar de afvaltank en laat daar nog inwerken. Loos vervolgens op een loosplaats en spoel beide tanks goed na. Gebruik je chloor, zet de boiler uit en laat geen warm water doorstromen tijdens die ronde.