Je kijkt naar je aquarium en ziet dat de achterwand groen uitslaat, met hier en daar slierten draadalg die richting je planten kruipen. Herkenbaar en best frustrerend. Gelukkig is een schone achterwand geen toevalstreffer, maar het resultaat van een doordachte aanpak. In dit artikel laat ik je zien hoe je de achterwand veilig en effectief schoonmaakt, welke middelen wel en niet werken, en hoe je voorkomt dat de alg snel terugkomt. Je krijgt een praktisch stappenplan, tips uit de praktijk en adviezen voor zowel zoetwater als zeewater. Zo breng je de balans terug zonder je bak te verstoren.
Op achterwanden zie je vaak een mix van groene puntalg, zachte aanslag, draadalg en soms blauwalg. De ruwe structuur van veel 3D achterwanden houdt vuil en microleven vast, waardoor deze zone ideaal is voor alg. Onderliggende oorzaken zijn meestal een combinatie van licht, voeding, doorstroming en een piek in afvalstoffen. Goed nieuws: met de juiste techniek krijg je dit onder controle zonder de biologie te slopen.
Gebruik nooit zeep of huishoudchemicaliën in of nabij de bak. Werk rustig, houd zuurstofvoorziening op peil en plan een royale waterwissel na het reinigen. Behandel gevoelige middelen zoals vloeibare koolstof en waterstofperoxide als hulpmiddelen, niet als wondermiddelen. Begin altijd klein en observeer je vissen en garnalen.
Met verrassend eenvoudige middelen kom je ver. Denk aan een zachte afwasborstel of nagelborsteltje, een oude tandenborstel voor hoeken, een wattenpad voor lichte aanslag, een sifonslang en eventueel een stukje hard plastic om aan de slang te bevestigen. Voor hardnekkige plekken kun je gericht werken met vloeibare koolstof of een verdunde waterstofperoxideoplossing.
Zet de verlichting uit en laat het waterpeil zakken tot je goed bij de achterwand kunt. Schakel de filter kort uit tijdens het borstelen zodat je het losgeborstelde vuil kunt afzuigen, en voorkom dat grove deeltjes in de filter belanden. Zorg voor extra beluchting wanneer je met middelen gaat werken.
Begin altijd met mechanisch reinigen. Borstel de achterwand met een zacht borsteltje of wattenpad. Werk rustig, zodat er minder deeltjes door de bak dwarrelen. Voor hoekjes of reliëf is een tandenborstel ideaal. Krab niet met metalen voorwerpen om krassen te voorkomen, zeker niet op Juwel of vergelijkbare kunststof achterwanden.
Bevestig een klein stukje hard plastic aan het uiteinde van je sifonslang. Terwijl je zachtjes schrapt, zuig je de losgekomen algen direct weg. Dit scheelt enorm in troebel water en voorkomt dat algresten zich elders hechten. Soms is het beter om dit over twee of drie waterwissels te verdelen dan alles in een keer perfect te willen krijgen.
Als er plukken draadalg of zwarte baardalg achterblijven, kun je gerichte spotbehandeling gebruiken.
Vloeibare koolstof: breng met een pipet of spuitje een kleine hoeveelheid rechtstreeks op de aangetaste zones aan. Filter en pomp even uit, laat enkele minuten inwerken en start dan weer op. Begin altijd met een lage dosering zoals door de fabrikant geadviseerd en verhoog alleen als je dieren het goed verdragen.
Waterstofperoxide: verlaag het waterpeil zodat de achterwand deels droogvalt. Vernevel een verdunde oplossing op de aangetaste plekken. Laat kort inwerken, vul daarna rustig bij en zorg voor voldoende zuurstof. Richt nooit rechtstreeks op vissen, garnalen of mosselen en gebruik dit niet wekelijks maar als tijdelijke correctie.
Zuig zoveel mogelijk los vuil weg en doe een ruime waterwissel. Start filter en beluchting weer op. Verwacht dat het water enkele uren tot een dag licht troebel kan zijn. Dat is normaal. Voeg geen extra schoonmaakmiddelen toe. Observeer dieren en planten en pas je verlichting die dag eventueel iets korter toe.
Draadalg plant zich vast in reliëf en groeit naar je planten toe. Mechanisch wegwrijven en meteen afzuigen werkt, maar vaak is een zachte spotbehandeling met vloeibare koolstof effectief om de laatste restjes te verzwakken. Pak ook de oorzaak aan: te veel lichturen of onbalans in voeding.
Blauwalg is een bacteriemat die vaak wijst op stilstaande zones of organische ophoping. Mechanisch weghalen en direct afzuigen is stap een. Verhoog lichte stroming langs de achterwand en plan meerdere waterwissels. Een tijdelijke lichtpauze kan helpen, maar structureel is betere doorstroming en schoon substraat belangrijk.
Baardalg hecht sterk aan ruwe achterwanden. Met een tandenborstel losmaken en direct afzuigen is de basis. Gericht behandelen met vloeibare koolstof op de plek zelf levert vaak het doorbraakmoment op. Verwacht niet dat dit in een sessie klaar is. Consequent, voorzichtig en herhaald werkt beter dan grof geweld.
Deze zijn duurzaam maar gevoelig voor krassen. Gebruik een zachte borstel, geen scheermesjes of harde schrapers. Werk met kleine cirkelvormige bewegingen en spoel tussentijds uit. Een nagelborsteltje met stevige maar niet agressieve haren geeft goede grip zonder schade.
Heb je een uitneembare 3D achterwand of werk je buiten de bak, dan is droog laten worden een verrassend effectieve methode. Als de algen echt droog zijn, laten ze vaak met een borstel of droge doek los. Dit werkt niet in een draaiend aquarium, maar wél bij herinrichten of onderhoud buiten de bak. Gebruik geen zeep of universele reinigers. Spoel na afloop grondig met water.
Werk nooit met scherpe voorwerpen in de buurt van siliconennaden. Laat agressieve middelen niet in naden lopen. Spoel na behandeling altijd na met aquariumwater tijdens de waterwissel, zodat er geen residu blijft staan in hoekjes.
Te lange lichtduur is vaak de aanjager. Richt je op acht tot negen uur effectieve verlichting en vermijd pieken. Dimmen in plaats van plots uit werkt rustiger voor planten en vissen. Schakel decoratieve avondstanden niet te lang in als ze de totale lichtsom verhogen.
Planten groeien stabiel op een evenwicht aan koolstof, nitraat, fosfaat en sporenelementen. Een nulmeting lijkt mooi, maar betekent vaak dat voedingsstoffen direct door alg worden opgeslokt. Doseer voedingen consistent en voorkom grote schommelingen. Wieperkt spotbehandeling met vloeibare koolstof ondersteunt, maar structureel is een stabiel voedingsplan nodig.
Dode hoeken achter je hout en decor zuigen organisch materiaal naar de achterwand. Richt een zacht stromingspompje subtiel langs de wand zodat film en zweefvuil niet blijven hangen. Dit alleen al kan hergroei flink vertragen.
Algeneters en garnalen helpen bij lichte aanslag, maar lossen plukken draadalg op de achterwand zelden alleen op. Zie ze als onderhoudsploegje naast je eigen routine. Een balans in bezetting is beter dan steeds nieuwe dieren inzetten voor een symptoom.
In zeewaterbakken zie je vaak groene draadalgen op achterwanden, zeker in jonge systemen. Turboslakken, blennies en egels kunnen helpen, maar let op wat ze aanrichten op kunststof achterwanden. Sommige egels schrapen ook bekleding weg. Mechanisch verwijderen en tegelijk afzuigen blijft de basis. Wees terughoudend met experimentele koolstofbronnen. Als je hiermee werkt, doe dit gedoseerd en monitor nitraat, fosfaat en zuurstof zorgvuldig.
In mijn eerste beplante bak liep draadalg vanaf de achterwand mijn stengelplanten in. Door wekelijks de wand licht te borstelen tijdens de waterwissel, tegelijk af te zuigen en de lichtduur te beperken tot negen uur, was het binnen drie weken beheersbaar. De doorslag kwam door een betere stroming langs de wand en consequente voeding van de planten.
Plan een lichte poetsbeurt van de achterwand om de week, samen met je waterwissel. Maak het jezelf niet onnodig moeilijk door alles perfect in een sessie te willen doen. Een rustig ritme is vriendelijker voor de biologie en geeft stabieler resultaat.
Wil je breder aan de slag met onderhoud en routine, kijk dan eens naar deze uitleg over aquarium schoonmaken en wanneer je welke stappen het beste plant. Twijfel je over de ideale frequentie per type bak, dan helpt dit overzicht over hoe vaak aquarium schoonmaken om een passend ritme te kiezen bij jouw bezetting en beplanting.
Een achterwand schoonmaken is vooral een kwestie van slim en rustig werken. Begin mechanisch, zuig meteen af, en gebruik alleen waar nodig een gerichte spotbehandeling. Zo hou je controle zonder de biologische balans te verstoren. Door licht, voeding en doorstroming te optimaliseren, voorkom je dat de achterkant opnieuw de broedplaats voor alg wordt.
Mijn beste ervaring blijft consequent klein onderhoud tijdens de waterwissel. Zo blijft het werk licht en het resultaat stabiel. Met dit plan en een beetje geduld ziet je achterwand er snel weer fris uit en blijven je planten en dieren in topconditie.
Verlaag het waterpeil zodat je goed bij de achterwand kunt, borstel zachtjes en zuig het losgekomen vuil direct af met een slang. Schakel filter en pomp even uit tijdens het borstelen en doe daarna een ruime waterwissel. Werk zonder zeep en observeer de dieren. Zo voorkom je stress en blijft het water helder.
Ja, als gerichte spotbehandeling bij hardnekkige alg. Breng vloeibare koolstof of een verdunde waterstofperoxideoplossing plaatselijk aan op de aangetaste zones, laat kort inwerken en ververs daarna water. Houd de dosering bescheiden, zorg voor voldoende zuurstof en vermijd direct contact met vissen en garnalen. Gebruik dit als aanvulling op mechanisch reinigen.
Metaal of harde schrapers veroorzaken snel krassen op kunststof of gecoate achterwanden. Gebruik daarom een zachte afwasborstel, nagelborstel of tandenborstel en werk met lichte druk. Bevestig desnoods een stukje soepel plastic aan de sifonslang om tegelijk te schrapen en af te zuigen zonder het oppervlak te beschadigen.
Beperk de lichtduur tot ongeveer acht tot negen uur, verbeter de doorstroming langs de achterwand en voed je planten stabiel zodat zij de beschikbare voedingsstoffen benutten. Maak de wand wekelijks licht schoon tijdens de waterwissel en zuig losse resten meteen weg. Dit samen vermindert hergroei aanzienlijk en houdt de balans intact.
Algeneters en garnalen helpen bij lichte aanslag. In zeewaterbakken kunnen turboslakken, blennies en sommige egels ook bijdragen. Reken er niet op dat ze plukken draadalg volledig oplossen. Zie ze als ondersteuning naast jouw onderhoud. Let op dat sommige dieren aan kunststof bekleding knabbelen. Kies soorten die passen bij jouw bak en achterwand.