Staat er steeds weer water op de bodem van je koelkast of ruik je een muffe geur die maar niet verdwijnt? Grote kans dat het afvoergaatje verstopt zit. Gelukkig is dit eenvoudig zelf op te lossen. In dit artikel leg ik stap voor stap uit hoe je het afvoergaatje van je koelkast veilig en grondig schoonmaakt, waarom het verstopt raakt en hoe je nieuwe problemen voorkomt. Je leest praktische tips, wat je beter wel en niet gebruikt en hoe je controleert of alles weer goed doorloopt.
Tijdens het koelen ontstaat condens op de achterwand van de koelkast. Dat water hoort via gootjes naar het afvoergaatje te lopen en komt terecht in een opvangbakje boven de compressor, waar het langzaam verdampt. Het afvoergaatje zit meestal midden op de achterwand, net boven de groentelade. Raakt het kanaal verstopt door kruimels, schimmel of ijs, dan blijft het water staan en krijg je natte planken, geurtjes en soms zelfs mindere koelprestaties.
Zet de koelkast uit en trek de stekker uit het stopcontact. Haal de onderste plank en groentelade leeg zodat je goed bij de achterwand kunt.
Reinig het gootje rond het afvoergaatje met een zachte doek en warm water met een scheutje natuurazijn. Dit lost aanslag op en werkt licht ontvettend.
Maak het gaatje voorzichtig vrij met een satéprikker, wattenstaafje of een flexibele pijpenrager. Duw rustig en zonder kracht om het kanaal niet te beschadigen.
Spoel het gaatje door met enkele eetlepels warm water. Voor extra hygiëne kun je het water licht desinfecteren door er een druppel bleek per eetlepel water aan toe te voegen. Meng nooit bleek met azijn.
Controleer de doorstroming. Het water moet binnen enkele seconden wegzakken. Herhaal het doorspoelen als het nog traag gaat en laat een paar minuten inwerken.
Leeg en veeg het opvangbakje aan de achterkant droog indien bereikbaar. Plaats alles terug, steek de stekker erin en stel de temperatuur in op ongeveer vier graden Celsius.
Uit ervaring weet ik dat geduld en zachte hulpmiddelen het verschil maken. In mijn werk heb ik gezien dat de meeste verstoppingen met een pijpenrager en warm water binnen tien minuten verholpen zijn. Gebruik liever geen harde voorwerpen, daarmee prik je snel door het kanaal of beschadig je afdichtingen.
Blijft er toch water op de bodem liggen, controleer dan of er geen verpakking tegen de achterwand drukt. Kijk ook of er een klein rubber plugje bij het gaatje loszit en duw het terug. Soms zit de blokkade dieper in het kanaal. Herhaal het voorzichtig prikken en doorspoelen of laat een scheutje warm water met azijn enkele minuten inwerken en spoel daarna na met schoon water.
Geurtjes komen meestal door biofilm in het gootje en de opvangbak. Reinig gootje en gaatje met warm water en azijn. Gebruik eventueel licht verdund bleekwater voor het gaatje en maak het opvangbakje schoon. Laat de deur na het reinigen een kwartier op een kier drogen. Meng nooit azijn en bleek.
Bij ijsvorming schakel je de koelkast uit en laat je de deur open zodat het ijs rustig smelt. Vang smeltwater op met doeken. Versnel het proces met schaaltjes warm water in de koelkast. Gebruik geen föhn en nooit scherpe voorwerpen, die veroorzaken gemakkelijk schade.
Controleer of het opvangbakje niet overloopt of scheurtjes heeft. Reinig het en vervang het bij schade. Verwijder stof rond de compressor en ventilatieopeningen zodat het water sneller kan verdampen en je koelkast zuiniger blijft.
Houd producten enkele centimeters van de achterwand zodat condens vrij kan aflopen. Sluit bakjes en verpakkingen goed om extra vocht en morsen te beperken. Veeg kruimels en restjes regelmatig weg en controleer maandelijks of het afvoergaatje vrij is. Plaats geen warme pannen of restjes direct in de koelkast. Laat ze eerst afkoelen om extra condens te voorkomen. Houd de temperatuur rond vier graden voor minder schimmelgroei en geurtjes.
Wil je meer lezen over het reinigen van andere afvoeren in huis, bekijk dan deze gids over afvoer schoonmaken. Voor methodes met soda en azijn bij huishoudafvoeren vind je aanvullende uitleg in afvoer schoonmaken met soda en azijn. Gebruik deze methode niet in het afvoergaatje van de koelkast om resten te vermijden.
Met een zachte prikker, warm water en een beetje geduld is het afvoergaatje van je koelkast zo weer schoon. Spoel na met warm water, reinig het gootje en vergeet het opvangbakje niet. Houd producten weg van de achterwand en controleer het gaatje maandelijks. Blijft het probleem terugkomen of vermoedt je schade aan onderdelen, schakel dan een monteur in om verdere ellende te voorkomen.
In de meeste koelkasten zit het afvoergaatje midden op de achterwand, net boven de groentelade. Je ziet vaak een klein rond openingetje of een ondiep gootje dat ernaartoe loopt. Trek de onderste lade eruit, veeg het gootje schoon en volg de lijn. Zo kun je het afvoergaatje koelkast schoonmaken zonder iets te demonteren.
Controleer het maandelijks en maak het eens per twee tot drie maanden schoon. Zie je water op de bodem, geklieder in het gootje of ruik je geurtjes, doe het dan direct. Regelmatig het afvoergaatje koelkast schoonmaken voorkomt plassen, schimmel en nare luchtjes en helpt je koelkast energiezuinig te blijven werken.
Warm water met natuurazijn is ideaal om vet en kalkaanslag in het gootje los te maken. Voor desinfectie kun je zeer licht verdund bleekwater gebruiken, bijvoorbeeld één druppel bleek per eetlepel water. Spoel altijd na met schoon water en meng nooit azijn en bleek. Zo blijft het afvoergaatje koelkast schoonmaken veilig en effectief.
Schakel de koelkast uit en laat de deur open zodat het ijs rustig kan smelten. Plaats doeken om water op te vangen en zet schaaltjes warm water in de koelkast om te versnellen. Gebruik geen scherpe voorwerpen of föhn. Als het ijs weg is, kun je het afvoergaatje koelkast schoonmaken en voorzichtig doorspoelen met warm water.
Vaak zit er nog dieper in het kanaal vuil of een rubberen plug zit los. Prik voorzichtig wat dieper met een pijpenrager en spoel opnieuw door. Controleer ook het opvangbakje achterop. Helpt dat niet, dan kan er een hardnekkige blokkade of schade zijn. In dat geval is professioneel onderhoud verstandig.