Je staat op het terras en er hangt een zure rioollucht rond het putje. Het water zakt traag weg en in de put zie je een vieze aanslag. Gelukkig kun je dit meestal zelf oplossen. In dit artikel laat ik je zien hoe je een afvoerput buiten schoonmaakt zonder gedoe en zonder schade aan leidingen. Je krijgt een duidelijk stappenplan, uitleg over oorzaken van stank en verstoppingen, mijn praktijkervaring met wat wel en niet werkt en tips om problemen voortaan te voorkomen. Na het lezen weet je precies wanneer je zelf aan de slag gaat en wanneer je beter hulp inschakelt.
Een afvoerput buiten krijgt veel te verwerken. Bladeren, zand, mos, stof en zelfs vogelpoep spoelen bij regen gemakkelijk naar binnen. Komt ook de keukenafvoer op dit putje uit, dan vormt aangekoekt vet samen met zeepresten een slijmerige laag waar vuil aan blijft kleven. Dat geeft stank en belemmert de doorstroming. Daarnaast kan het waterslot in de put uitdrogen bij warm weer, waardoor rioollucht vrij spel krijgt. In sommige gevallen is er sprake van een verzakte buis of een lekkende verbinding. Begin daarom altijd met goed schoonmaken en observeren, dan zie je snel of er meer aan de hand is.
Leg een emmer, stevige werkhandschoenen, een oude tuinschep of plantschepje, een vuilniszak, een borstel en een tuinslang klaar. Haal het rooster of de afdekplaat van de put. Draag bij voorkeur ook een veiligheidsbril. Zo werk je hygiënisch en voorkom je spatten in je gezicht.
Schep bladeren, takjes en zichtbaar vuil met de hand of met een schepje uit de put. Staat er water in, schep dan eerst een deel van het water in de emmer. Onderin vind je vaak een laag zwart slib met vetresten. Die laag haal je er het beste handmatig uit en gooi je in de vuilniszak. Probeer niet alles via de afvoer weg te spoelen, want dan duw je het probleem dieper de leiding in. Sommige putten zijn dieper dan je denkt, dus werk rustig en systematisch.
Gebruik de tuinslang om wanden en bodem af te spoelen. Richt de straal onder een hoek langs de randen zodat aangekoekt vuil loskomt en naar de putbodem zakt, waar je het eenvoudig kunt uitscheppen. Steek de slang niet ver de buis in, want dan kan je vuil verplaatsen naar een plek waar je er niet meer bij kan. Een hogedrukreiniger kan, maar alleen met beleid en op afstand. Zie je dat het water terug opwelt of dat het elders omhoog komt, stop dan en ga terug naar handmatig verwijderen.
Na het grove werk is ontvetten belangrijk. Strooi royaal soda of baking soda in de put en giet er vervolgens schoonmaakazijn overheen. Laat dit mengsel een kwartier inwerken en spoel na met heet water. Deze methode is vriendelijk voor leidingen en effectief tegen vet en bacteriën. Wil je meer achtergrond of een stap voor stap uitleg, bekijk dan ook afvoer schoonmaken met soda en azijn. Voor hardnekkig vet kun je een biologisch afbreekbaar enzymreiniger gebruiken. Vermijd agressieve chemicaliën, die kunnen leidingen aantasten en zijn belastend voor het milieu.
In veel buitenputten zorgt een waterslot voor het tegenhouden van rioollucht. Als het waterpeil te laag is, ruik je een rioolgeur. Vul de put na het schoonmaken met schoon water tot net boven de sifon. Controleer of het rooster goed sluit en overweeg een geurfilter als je regelmatig last hebt van stank. Blijft de lucht, dan kan er verderop in de leiding iets mis zijn en is nader onderzoek nodig.
Alles door het putje spoelen. Grote hoeveelheden slib en bladeren via de leiding wegspoelen verplaatst het probleem. Schep het grofvuil er eerst uit en voer het af in de vuilniszak of gft-bak.
Hogedruk dichterbij dan verstandig is. Te agressief spuiten kan koppelingen loswerken en vuil dieper in het systeem persen. Gebruik liever een tuinslang en werk met geduld.
Middelen door elkaar gebruiken. Meng geen verschillende ontstoppers. Dat kan gevaarlijke reacties geven en materialen aantasten. Kies één methode en volg die zorgvuldig.
Geen beschermingsmiddelen dragen. Slib bevat bacteriën. Handschoenen en een bril zijn geen luxe, maar basisbescherming.
Plaats een goed passend rooster of bladkorf en veeg het terras regelmatig schoon zodat er minder vuil in de put belandt. Maak de afvoerput een tot twee keer per jaar grondig schoon, idealiter na de bladval en nog eens in het voorjaar. Lozen van keukenvet in de gootsteen veroorzaakt veel aanslag in buitenputten, zeker als de keukenafvoer erop uitkomt. Giet vet in een bakje en gooi het weg bij het restafval. Een periodieke spoelbeurt met heet water en af en toe soda helpt tegen vetopbouw. Lees voor aanvullende tips ook afvoer schoonmaken. Heb je vaak last van bladeren vanuit de dakgoot, dan helpt het om ook de goot op tijd leeg te maken. Meer hierover lees je bij dakgoot schoonmaken.
Als de afvoerput na grondig schoonmaken nog steeds traag doorloopt, als er telkens snel opnieuw stank ontstaat of als je borrelende geluiden uit meerdere afvoeren hoort, is er mogelijk een dieper gelegen blokkade of een defect waterslot. Een ontstoppingsdienst kan met waterdruk of een veer gericht ontstoppen en met camera-inspectie controleren op verzakkingen of wortelgroei. Blijft er structureel vet uit de keukenafvoer neerslaan, bespreek dan met een installateur of een andere route of een vetafscheider zinvol is. Zo pak je niet alleen het symptoom aan, maar vooral de oorzaak.
Met een paar eenvoudige stappen kun je een afvoerput buiten schoonmaken en hardnekkige stank en verstoppingen voorkomen. Schep eerst grof vuil weg, spoel gecontroleerd door, ontvet met soda en azijn en herstel het water in het waterslot. Plan regelmatig onderhoud in en houd blad en zand buiten. Blijft de overlast of komt het snel terug, schakel dan tijdig een professional in.
Maak de afvoerput buiten bij voorkeur een tot twee keer per jaar grondig schoon, meteen na de bladval en nog eens in het voorjaar. Heb je veel bomen rond het terras of komt de keukenafvoer op dit putje uit, controleer dan vaker. Vuil, vet en zand bouwen anders snel op en veroorzaken stank en verstoppingen.
Verwijder eerst zichtbaar vuil en slib, spoel de wanden met een tuinslang af en ontvet met soda en azijn. Vul daarna het waterslot met schoon water. Helpt dit niet, laat dan een biologisch afbreekbaar enzymreiniger inwerken. Blijft de stank, dan kan er dieper in de leiding een probleem zitten en is inspectie verstandig.
Ja, soda en schoonmaakazijn zijn geschikt om vet en geuren in de afvoerput buiten aan te pakken. Laat het mengsel kort inwerken en spoel na met heet water. Meng deze methode nooit met andere ontstoppers. Bij zeer hardnekkig vet kan een enzymreiniger een milieuvriendelijke aanvulling zijn.
Dat kan, maar met beleid. Gebruik een matige druk, werk op afstand en richt vooral op de wanden van de put. Steek geen lans diep de leiding in, want dan kun je koppelingen beschadigen of het vuil dieper duwen. Bij terugslag van water of borrelende geluiden direct stoppen en handmatig verder reinigen.
Als afvoerput buiten schoonmaken, doorspoelen en ontvetten geen resultaat geeft, kan er dieper een blokkade of verzakking zitten. Schakel een ontstoppingsdienst in voor een gerichte reiniging en eventueel een camera-inspectie. Herhaalt het probleem zich, onderzoek dan de oorzaak, zoals vetafvoer uit de keuken, en neem preventieve maatregelen.