Je haalt je knarsbitje of sportbitje uit je mond en denkt, hoe krijg ik dit snel en veilig schoon zonder het materiaal te beschadigen en zonder nare geurtjes? In dit artikel leg ik stap voor stap uit hoe je dagelijks en wekelijks je bitje schoonmaakt, welke middelen wel en niet geschikt zijn en hoe je verkleuring en aanslag voorkomt. Je krijgt praktische tips uit de mondzorgpraktijk, zodat jouw bitje langer meegaat, fris aanvoelt en je mond gezond blijft.
Een bitje zit urenlang in een warme, vochtige omgeving. Speeksel, biofilm en mineraalafzettingen hechten zich aan het oppervlak. Laat je dit zitten, dan ontstaan geur en smaak, irritatie van tandvlees en slijmvlies en slijt het materiaal sneller. Consequent reinigen verlengt de levensduur en houdt je mondflora in balans.
Uit ervaring in de mondzorg zie ik dat de grootste winst zit in kleine, consequente handelingen. Dertig tot zestig seconden aandacht elke ochtend plus een korte wekelijkse dieptereiniging voorkomen het merendeel van de problemen.
Spoel het bitje direct na uitnemen af met ruim lauw water. Dat voorkomt dat eiwitten indrogen en biofilm uithardt. Gebruik vervolgens een zachte, schone borstel uitsluitend voor je bitje. Poets het hele oppervlak, ook de randjes en de binnenzijde, met een paar druppels milde, pH-neutrale zeep of een speciale gel voor gebitsbeschermers. Werk zonder tandpasta, schuurmiddelen maken microkrasjes waarin bacteriën zich vastzetten.
Spoel na het poetsen grondig af met lauw water. Laat het bitje aan de lucht drogen op een schone doek en berg het daarna op in een geventileerd doosje. Droog bewaren remt bacteriegroei en voorkomt muffe geuren.
Eens per week geef je het bitje een intensievere beurt. Laat het 10 tot 15 minuten weken in lauw water met een fabrikantgoedgekeurd reinigingstablet of een daarvoor bedoelde vloeistof. Deze breken biofilm en lichte aanslag af zonder het materiaal aan te tasten. Spoel daarna royaal af en laat volledig drogen voordat je het opbergt.
Gebruik geen heet water. Temperaturen boven ongeveer 45 graden kunnen het bitje vervormen. Twijfel je over de temperatuur, kies dan voor handwarm water.
Wat wel werkt, is zacht reinigen met lauw water, een zachte borstel en een mild reinigingsmiddel dat geschikt is voor gebitsbeschermers. Een wekelijkse weekbeurt helpt om opgebouwde vervuiling te verwijderen. Ook het regelmatig reinigen van het bewaardoosje maakt verschil, want daar blijft vaak vocht en bacteriegroei achter.
Wat je beter laat, is poetsten met tandpasta of schurende middelen. Bleek, azijn, alcohol, soda, allesreiniger en vaatwastabletten tasten het materiaal aan of laten het uitdrogen. Die middelen horen thuis bij huishoudelijk schoonmaken. Azijn en soda passen bijvoorbeeld bij het reinigen van leidingen, zie ook de uitleg over soda en azijn voor afvoeren, maar niet bij een bitje.
Blijft er een luchtje hangen, controleer eerst je routine. Laat je het bitje na het spoelen goed drogen en is je bewaardoosje schoon en droog, dan verdwijnt geur meestal snel. Voor hardnekkige biofilm of beginnende verkleuring helpt een extra weekbeurt met speciale tabletten, eventueel twee keer per week tot het helder is. Schrob nooit met harde borstels en ga niet krabben met scherpe voorwerpen, microbeschadigingen geven juist meer aanslag.
Zie je witte of bruine randjes die niet loslaten, dan kan het om verkalkte aanslag gaan. Gebruik dan uitsluitend middelen die door de fabrikant voor jouw type materiaal zijn toegestaan en verleng de weektijd niet zomaar. Blijft de aanslag, laat je tandarts of mondhygiënist meekijken en bespreek of vervangen verstandiger is.
Bewaar je bitje in een ventilerend doosje en laat het niet langdurig in water staan. Water dat stil staat bevordert biofilm, het materiaal kan bovendien water opnemen en minder stabiel worden. Reinig het doosje minstens een paar keer per week met milde zeep, spoel goed af en laat drogen. Zet het niet in de vaatwasser, de temperatuur en middelen zijn te agressief.
Voor een knarsbitje van hard kunststof of acryl werkt de hierboven beschreven routine uitstekend. Laat het nooit in hete auto of badkamer met stoom liggen, warmte vervormt. Bij een sportbitje, vaak wat dikker en flexibeler, is zorgvuldig drogen extra belangrijk om geur te voorkomen. Aligners en retainers vragen dezelfde mildheid, maar zijn gevoeliger voor krassen, dus poets nog lichter en gebruik altijd een zachte borstel met afgeronde haren.
Ik adviseer om een kleine reisborstel en mini flesje milde zeep in je toilettas te bewaren. Zo kun je ook buitenshuis even snel reinigen. Maak er een vaste gewoonte van, bijvoorbeeld direct na het poetsen in de ochtend. Controleer elke week op haarscheurtjes en ruw aanvoelende plekjes. Ruwte betekent vaak begin van slijtage of aanslag en vraagt om extra aandacht of vervanging. Veel mensen doen er goed aan het bitje periodiek te vervangen, afhankelijk van gebruik en knarskracht.
De top drie die ik het vaakst zie, is reinigen met tandpasta, spoelen met heet water en het bitje nat opbergen. Alle drie lijken onschuldig, maar veroorzaken krassen, vervorming en geur. Kies liever voor lauw water, zachte borstel en droog opbergen. Simpel, consequent en effectief.
Spoel en borstel elke ochtend kort met milde zeep, spoel goed na en laat drogen. Geef wekelijks een weekbeurt met veilige tabletten, maak het doosje meerdere keren per week schoon en controleer op ruwte en scheurtjes. Vermijd warmte en agressieve middelen. Zo blijft je bitje helder, fris en comfortabel.
Bitje schoonmaken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met lauw water, een zachte borstel en een mild, geschikt reinigingsmiddel houd je dagelijks de basis op orde. Wekelijks diep reinigen, droog en geventileerd opbergen en het doosje schoonhouden maken het af. Vermijd schuurmiddelen, hitte en agressieve chemicaliën. Zo blijft je bitje hygiënisch, gaat het langer mee en voelt het iedere nacht weer comfortabel aan.
Dagelijks kort en wekelijks grondiger. Spoel en borstel je bitje iedere ochtend met lauw water en een zachte borstel, zonder tandpasta. Eens per week geef je een weekbeurt met speciale tabletten of gel voor gebitsbeschermers. Deze combinatie houdt het materiaal glad, voorkomt geur en verlengt de levensduur.
Nee, liever niet. Tandpasta bevat schuurmiddelen die microkrasjes maken en azijn kan materialen aantasten. Voor bitje schoonmaken gebruik je milde, pH-neutrale zeep of een daarvoor ontwikkelde reinigingsgel en fabrikantgoedgekeurde tabletten voor de weekbeurt. Zo houd je het oppervlak glad en veilig.
Schakel tijdelijk over op twee intensieve weekbeurten per week met geschikte tabletten en verbeter je dagelijkse routine. Laat het bitje altijd volledig drogen en reinig het bewaardoosje regelmatig. Helpt dit niet, laat het materiaal beoordelen bij je tandarts of mondhygiënist. Soms is vervangen de beste keuze.
Nee. Heet water en vaatwasmiddelen vervormen of verzwakken het materiaal. Bitje schoonmaken doe je met handwarm, lauw water, een zachte borstel en een mild reinigingsmiddel. Voor dieptereiniging kies je een product dat specifiek voor gebitsbeschermers is ontwikkeld en houd je je aan de aanbevolen inwerktijd.
Kies een zachte borstel met afgeronde haren, bij voorkeur een aparte borstel die je alleen voor je bitje gebruikt. Gebruik milde, pH-neutrale zeep of een speciale gel voor gebitsbeschermers. Vermijd schurende middelen, alcohol en oplosmiddelen. Zo blijft het oppervlak glad en blijft je bitje langer fris en comfortabel.