Zie je door de aanslag het vuur nauwelijks nog dansen? Een kachelruit die zwart of bruin uitslaat is heel normaal, maar gelukkig goed te verhelpen. In dit artikel laat ik je precies zien hoe je veilig en effectief een kachelruit schoonmaken aanpakt, welke middelen echt werken, wat je beter niet doet en hoe je ingebrande aanslag voorkomt. Praktische tips, een helder stappenplan en inzichten uit de praktijk, zodat jouw ruit weer glashelder wordt en blijft.
Roet, teer en condens vormen samen de aanslag op het glas. Dat gebeurt vooral bij vochtig hout, smoren op laag vermogen, weinig trek in het rookkanaal en kortstondig stoken. Airwash-systemen van merken als Jøtul of Dovre helpen, maar voorkomen aanslag niet volledig. Uit ervaring merk ik dat het grootste verschil wordt gemaakt door droog hout en voldoende verbrandingstemperatuur: heter vuur geeft aanzienlijk minder aanslag.
Laat de kachel volledig afkoelen en verwijder grove as. Draag handschoenen en gebruik een zachte microvezeldoek. Spuit nooit reiniger op heet glas en vermijd staalwol of schuurmiddelen die krassen veroorzaken. Ventileer de ruimte als je een kachelruitenreiniger gebruikt en houd water of een vochtige doek bij de hand om restproduct af te nemen.
Stook een keer heet met droge blokken en voldoende luchttoevoer. De warme lucht langs het glas brandt losse roetdeeltjes weg. Vaak is de ruit hierna al duidelijk lichter.
As werkt als een zeer milde polijstpasta. Gebruik geen grove houtskoolresten; die kunnen krassen geven.
Meng een deel schoonmaakazijn met drie delen water in een plantenspuit. Vernevel op het glas, laat kort inwerken en veeg schoon met microvezel. Herhaal waar nodig. Dit laat de ruit mooi glanzen en verwijdert lichte vetfilm.
Kies een product dat expliciet geschikt is voor kachelglas en niet-krassend werkt. Een niet-schurende witte pad kan helpen bij vastzittende randjes.
Bij echt ingebrande plekken werkt een gel- of schuimreiniger met langere inwerktijd het best. Breng plaatselijk aan, laat iets langer inwerken en werk met korte, gecontroleerde bewegingen. Controleer ook de glasrand: hier hoopt teer zich graag op. Blijft het terugkomen, controleer de deurdichting en luchtinstellingen; lekke pakkingen veroorzaken vaak extra aanslag.
Bij gashaarden ontstaat soms een lichte film of witte waas. Verwijder die eerst met een zachte, licht vochtige doek. Lukt dat niet, gebruik een door de fabrikant aangeraden, niet-krassende reiniger (bijv. koperpoets-achtig, zeer mild). Reinig het glas altijd vóór de eerste stook om inbranden van productieresten te voorkomen. Pelletkachels vragen dezelfde zachte aanpak: nooit schuren, wel regelmatig licht onderhoud.
Stook uitsluitend droog hout (vochtgehalte onder 20 procent) en haal het tijdig naar binnen. Begin met kleine aanmaakhoutjes en geef ruim lucht tot het vuur stabiel en heet is. Smoren levert koude rook en plakkerige aanslag op. Zorg voor voldoende trek en een schoon rookkanaal, en stook liever niet tijdens dichte mist. Houtsoorten als essen, berk en eik geven een relatief schone verbranding. Gebruik nooit geverfd of geïmpregneerd hout.
Veeg na elke paar stookbeurten licht na met microvezel; zo blijft het groot onderhoud kort. Plan eens per maand een grondige reiniging in het stookseizoen en laat jaarlijks het kanaal vegen. Een goed onderhoudsritme bespaart tijd én voorkomt ingebrande plekken.
Vermijd schuurmiddelen, scheermesjes en staalwol: ze maken microkrassen waarin vuil zich hecht. Spuit geen reiniger op warm glas en laat agressieve ovenreinigers achterwege. Werk altijd van licht naar zwaar: eerst as of azijn, dan pas een kachelruitenreiniger. Wil je meer algemene glastips, bekijk dan ook glas schoonmaken. Voor echt ingebrand huishoudelijk glas kun je technieken vergelijken met ingebrande oven schoonmaken; pas de middelen wel aan op kachelglas.
Een kachelruit schoonmaken is vooral een kwestie van de juiste volgorde, zachte middelen en slim stoken. Begin met de as- of azijnmethode, schakel bij hardnekkig vuil over op een geschikte kachelruitenreiniger en voorkom nieuwe aanslag door heet en droog te stoken met voldoende lucht. Met dit stappenplan geniet je weer zorgeloos van een helder vlammenspel.
Maak de kachelruit schoonmaken idealiter wekelijks tijdens het stookseizoen, of zodra je merkt dat het vlammenspel doffer wordt. Een korte veegbeurt met microvezel na een paar stooksessies voorkomt dat roet en teer inbranden, waardoor de periodieke grote schoonmaak veel sneller gaat.
Begin licht en werk op: as op vochtig papier is verrassend effectief en krasvrij, azijn met water ontvet en geeft glans, en een speciale kachelruitenreiniger is ideaal voor hardnekkige of ingebrande aanslag. Zo houd je controle over het resultaat en minimaliseer je risico op krassen.
Beter niet. Krabmesjes en schurende sponzen veroorzaken microkrassen die vuil aantrekken en het glas blijvend dof maken. Kies voor zachte doeken, een niet-krassende pad en middelen die specifiek voor kachelglas geschikt zijn. Laat reiniger kort inwerken en veeg daarna rustig schoon.
Stook droog hout, geef voldoende lucht, stook heter in plaats van te smoren en zorg voor een goed trekkend rookkanaal. Begin met kleine aanmaakhoutjes en schakel pas later naar grotere blokken. Controleer pakkingen en luchtinstellingen; lekkende deurrubbers vergroten de aanslag op het glas.
Laat de gashaard eerst volledig afkoelen. Start met een zachte, licht vochtige doek. Werkt dat niet, gebruik een door de fabrikant geadviseerde, niet-krassende reiniger. Reinig het glas vóór de eerste stook om inbranding van productieresten te voorkomen. Vermijd agressieve middelen en schuurmaterialen.