Na een gezellige avond steengrillen kijk je naar een plaat met aangekoekte randjes en vettige spetters. Hoe krijg je die steen weer snel schoon zonder krassen of barsten en zonder eindeloos schrobben? In dit artikel neem ik je stap voor stap mee. Je leest wat je per type plaat wel en niet moet doen, of de steen in de vaatwasser mag, hoe je hardnekkig vuil aanpakt en hoe je de behuizing weer laat glanzen. Zo is alles zó weer klaar voor de volgende ronde.
Een steengrillplaat geleidt warmte lang en is vaak van natuursteen zoals graniet of basalt. Dat materiaal is poreus en kan gevoelig zijn voor temperatuurschokken en agressieve middelen. Daarom werkt een rustige aanpak beter dan kracht zetten. Heb je een metalen of antiaanbak plaat op je gourmetstel, dan gelden net wat andere regels. Ik benoem beide opties, zodat je veilig de juiste keuze maakt.
Trek de stekker uit het stopcontact en laat de plaat echt volledig afkoelen. Verwijder losse onderdelen zoals pannetjes en spatels. Het frame kan vaak apart worden gereinigd.
Veeg eerst kruimels en vet weg met keukenpapier. Leg de afgekoelde steen daarna in een bak of schone gootsteen en giet er heet, maar niet kokend water bij. Voeg een lepel soda toe en laat een kwartier weken. Zo laat aangebakken eiwit en suikers los zonder dat je hard hoeft te schuren.
Natuursteen: gebruik lauw tot heet water met een beetje soda. Werk met de zachte kant van een spons of met een kunststof krabber. Vermijd agressieve ontvetters en sterke zuren, die kunnen in de poriën trekken. Afwasmiddel kan, maar spoel heel grondig na zodat er geen smaak achterblijft bij de volgende sessie.
Gietijzer of metalen plaat: warm water met een scheut afwasmiddel is prima. Hardnekkige randjes haal je weg met een kunststof of verfkrabber. Bij gietijzer droog je meteen en wrijf je een flinterdun laagje olie in tegen roest.
Dep de steen goed droog en laat hem rechtop minstens vierentwintig uur verder drogen. Inwendig vocht kan tijdens het opwarmen gaan koken en zo barsten veroorzaken. Bij natuursteen alleen licht invetten vlak voor gebruik als de fabrikant dat aanraadt.
Dat hangt af van het materiaal en de handleiding. Sommige moderne stenen en vooral metalen platen kunnen het aan, maar vaatwaszout, hoge temperatuur en snelle temperatuurwisselingen zijn risicovol voor natuursteen. Mijn advies uit de praktijk: handwas voor stenen platen, vaatwasser kan voor pannetjes en metalen onderdelen mits toegestaan. Twijfel je, check eerst de handleiding of kies voor veilig handmatig reinigen. Wil je het hele gourmetstel aanpakken, lees dan ook gourmetstel schoonmaken.
Vastzittende plekken pak je aan na het weken met een zachte borstel of een pasta van soda en een beetje water. Op metalen platen kun je een ammoniakoplossing gebruiken in de buitenlucht en nooit samen met bleek. Voor natuursteen werkt een tweede weekbeurt met heet water en soda betrouwbaarder. Blijft er een vettige waas, herhaal het weken en spoel langer. Tip voor vergelijkbare aanpak op vlakke platen: bekijk bakplaat schoonmaken.
Het frame en de bediening maak je schoon met een licht vochtige doek en een beetje afwasmiddel. Voor het glanzende buitenwerk werkt glasreiniger goed, maar spray nooit op het element. Droog alles na met een pluisvrije doek. Pannetjes kunnen meestal direct de vaatwasser in, controleer voor de zekerheid de symbolen op de onderzijde.
Begin niet met schrobben op een nog warme plaat, vermijd koude waterstralen op hete steen, en forceer geen agressieve krabbers. In mijn ervaring scheelt rustig weken het meeste werk en voorkom je krassen. Maak bij voorkeur dezelfde avond nog schoon en laat de plaat echt goed drogen voordat hij weer de kast in gaat.
Een steengrill wordt het snelst schoon door eerst te laten afkoelen, vet weg te vegen, vervolgens te weken in heet water met soda en daarna zacht te reinigen en grondig te drogen. Natuursteen verdient een milde aanpak, metalen platen kunnen net wat meer hebben. Twijfel je over de vaatwasser, kies dan voor veilig handmatig schoonmaken. Zo blijft je plaat mooi en ben je de volgende keer meteen startklaar.
Dat verschilt per materiaal en fabrikant. Natuursteen is gevoelig voor vaatwaszout, temperatuurwisselingen en langdurig weken, waardoor barsten kunnen ontstaan. Daarom gaat mijn voorkeur uit naar handmatig schoonmaken. Metalen platen en pannetjes zijn vaak wel vaatwasserbestendig, mits de handleiding dit aangeeft. Controleer altijd de symbolen en houd de temperatuur laag.
Heet water met een lepeltje soda werkt in de meeste gevallen het best. Voor natuursteen vermijd je sterke zuren en agressieve ontvetters. Afwasmiddel kan, maar spoel dan extra lang om smaakoverdracht te voorkomen. Op metalen platen kun je bij hardnekkig vuil een verdunde ammoniakoplossing toepassen in de buitenlucht en nooit samen met bleek.
Voorkom temperatuurschokken, dus geen koud water op een warme steen. Laat de plaat na het reinigen minstens vierentwintig uur rechtop drogen zodat eventueel restvocht kan verdampen. Start de volgende keer rustig op met een lage stand en verwarm gelijkmatig. Leg de steen niet vochtig weg en bewaar hem bij kamertemperatuur.
Na het afvegen laat je de plaat weken in heet water met soda. Maak daarna los met een kunststof krabber of de zachte kant van een spons. Herhaal zo nodig het weken. Op metalen platen werkt een ammoniakoplossing voor echt hardnekkige plekken, maar op natuursteen is twee keer weken meestal veiliger en effectief.
Alleen voorzichtig afvegen met keukenpapier kan als de steen handwarm is. Gebruik geen water of schoonmaakmiddelen op een hete plaat, dat kan schade geven. Wacht liever tot volledig afkoelen voordat je gaat weken en reinigen. Zo voorkom je thermische spanning en haal je toch snel en veilig het beste resultaat.